
นายรพีภัทร์ จันทรศรีวงศ์ ปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เป็นประธานการประชุมหารือการกำหนดตัวชี้วัด ค่าเป้าหมาย และวัตถุประสงค์และผลสำเร็จสำคัญ (Objectives and Key Results: OKRs) ของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ โดยมี นายพีรพันธ์ คอทอง เลขาธิการสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร และผู้บริหารทุกหน่วยงานในสังกัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เข้าร่วม ณ ห้องประชุมไชยยงค์ ชูชาติ สำนักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม เมื่อวันที่ 19 พฤศจิกายน 2569 เพื่อกำหนดตัวชี้วัดและค่าเป้าหมายการพัฒนาภาคเกษตรที่มุ่งยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขันของสินค้าเกษตรไทยทั้งในประเทศและตลาดโลก โดยยึดหลักการสำคัญ ได้แก่ การลดต้นทุนการผลิต การเพิ่มผลิตภาพ และการยกระดับคุณภาพสินค้า ให้สอดคล้องกับนโยบายหลัก 5 ด้านของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ได้แก่ การส่งเสริมเทคโนโลยีและนวัตกรรม การเพิ่มรายได้เกษตรกร การพัฒนาศักยภาพเกษตรกร การใช้ตลาดนำการผลิต และการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำทั้งระบบอย่างยั่งยืน รวมถึงแนวคิด Thailand² (ประเทศไทยยกกำลังสอง) ในส่วนของเกษตร² (เกษตรยกกำลังสอง) ซึ่งมุ่งยกระดับศักยภาพเกษตรกรด้วยข้อมูล เทคโนโลยี การพัฒนาทักษะ การผลิตสินค้าเกษตรมูลค่าสูง และการเชื่อมโยงตลาด เพื่อให้ภาคเกษตรไทยสามารถแข่งขันได้ภายใต้การเปลี่ยนแปลงของเศรษฐกิจและการค้าโลก นอกจากนี้ ยังเป็นการเตรียมความพร้อมในการดำเนินงานปีงบประมาณ พ.ศ. 2570 และทิศทางการจัดทำงบประมาณปี พ.ศ. 2571 เพื่อให้สามารถเชื่อมโยงเป้าหมายเชิงนโยบาย มาตรการ งบประมาณ และผลสัมฤทธิ์ทางเศรษฐกิจได้อย่างเป็นรูปธรรมด้วย
สำหรับหลักเกณฑ์การดำเนินงาน จะเปลี่ยนจากวิธีเดิมที่เป็นการนับจำนวนกิจกรรม (Output) เช่น จำนวนครั้งที่อบรม จำนวนเกษตรกรที่เข้าร่วม พื้นที่ดำเนินงาน และร้อยละการเบิกจ่าย สู่ผลลัพธ์ที่พิสูจน์ได้ (Outcome) เช่น ต้นทุนต่อกิโลกรัมลดจริง ผลผลิตต่อหน่วยเพิ่มจริง คุณภาพตรงตามความต้องการตลาด และรายได้สุทธิและความคุ้มค่า โดยมีกลไกการดำเนินงานร่วมกันของหน่วยงาน เพื่อตอบโจทย์ Food Security และการเปลี่ยนผ่านด้านพลังงาน คือ ต้นทุนต่อหน่วยลดลง ผลิตภาพและคุณภาพเพิ่มขึ้น ซึ่งผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นต้องสะท้อนถึงความสามารถในการแข่งขันที่สูงขึ้นและรายได้สุทธิของเกษตรกรที่เพิ่มขึ้น
นอกจากนี้ ยังต้องมีการวิเคราะห์แนวทางจาก “ตลาดโลก” สู่ “ระดับฟาร์ม” ทั้งในเรื่องราคาตลาดโลก/คู่แข่ง (World Price) ราคาและคุณภาพส่งออก (FOB) การแปรรูป รวบรวม ขนส่ง (Midstream) และราคาที่เกษตรกรได้รับ (Farmgate) เพื่อปรับคุณภาพ อัตราแลกเปลี่ยน อัตราแปรสภาพ รวมถึงต้นทุนและส่วนต่างหลังฟาร์ม เนื่องจากรายได้และกำไรของเกษตรกรไม่ได้ขึ้นอยู่กับประสิทธิภาพการผลิตเพียงอย่างเดียว แต่ยังได้รับผลกระทบจากราคาตลาดโลก อัตราแลกเปลี่ยน ราคาปัจจัยการผลิต สภาพภูมิอากาศ และโครงสร้างตลาด ซึ่งกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ไม่สามารถควบคุมได้ทั้งหมด ดังนั้น การกำหนดเป้าหมายจึงควรเริ่มจากการกำหนดตัวชี้วัดผลการดำเนินงาน (Key Performance Indicators: KPI) ที่สะท้อนความสามารถในการแข่งขันและผลลัพธ์ทางเศรษฐกิจ โดยแยกปัจจัยที่สามารถขับเคลื่อนผ่านมาตรการของกระทรวงออกจากปัจจัยภายนอกอย่างชัดเจน ก่อนนำเป้าหมาย KPI ไปสู่การกำหนดวัตถุประสงค์และผลสำเร็จสำคัญ (Objectives and Key Results: OKRs) ที่มุ่งขับเคลื่อนการลดต้นทุน เพิ่มผลิตภาพ และยกระดับคุณภาพสินค้า พร้อมกำหนดผลสำเร็จสำคัญ (KR) ที่มีข้อมูลฐาน ค่าเป้าหมาย และระยะเวลาชัดเจน เพื่อให้สามารถติดตามและประเมินผลสัมฤทธิ์ของมาตรการที่ส่งผลต่อ KPI ได้อย่างเป็นรูปธรรมและตรวจสอบได้ด้วย
“การกำหนด KPI-OKRs ของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ควรมุ่งยกระดับความสามารถในการแข่งขันของสินค้าเกษตรไทยเป็นเป้าหมายสำคัญ โดยใช้การลดต้นทุนการผลิตต่อหน่วย การเพิ่มผลิตภาพ และการยกระดับคุณภาพสินค้า เป็นกลไกหลัก พร้อมติดตามราคาที่เกษตรกรได้รับและรายได้สุทธิเป็นผลลัพธ์ทางเศรษฐกิจ เพื่อให้การบริหารนโยบายและงบประมาณสามารถเชื่อมโยงมาตรการของภาครัฐกับผลสัมฤทธิ์ที่เกิดขึ้นจริงต่อเกษตรกรและเศรษฐกิจการเกษตรของประเทศ พร้อมกันนี้ ได้มอบหมายให้ทุกหน่วยงานประสานและร่วมกันขับเคลื่อนการดำเนินงานในทุกมิติ เพื่อให้ผลการดำเนินงานมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้นด้วย” นายรพีภัทร์ กล่าว