วันที่ 3 กันยายน 2569 นายนิกร โสมกลาง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (รมว.พม.) เปิดเผยถึงการขับเคลื่อนการยกระดับพัฒนาคุณภาพชีวิตคนไร้บ้านในพื้นที่เกาะรัตนโกสินทร์ว่า ตามที่ตนได้มอบหมายให้กรมพัฒนาสังคมและสวัสดิการ (พส.) กระทรวง พม. เดินหน้าทำงานเชิงรุก ลงพื้นที่ปฏิบัติการ “ยกระดับพัฒนาคุณภาพชีวิตของคนในเกาะรัตนโกสินทร์” อย่างต่อเนื่อง พร้อมบูรณาการทำงานร่วมกับกรุงเทพมหานคร กระทรวงมหาดไทย กระทรวงกลาโหม สำนักงานตำรวจแห่งชาติ และกรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข เพื่อให้การช่วยเหลือดูแลและแก้ไขปัญหาคนไร้บ้านเป็นไปอย่างเป็นระบบและต่อเนื่อง

ทั้งนี้ จากการลงพื้นที่ปฏิบัติการฯ ในช่วง 7 วันแรก ระหว่างวันที่ 27 สิงหาคม – 2 กันยายน 2569 ทีมบูรณาการ 4 ทีม ได้ลงพื้นที่ค้นหา คัดกรอง และประเมินความช่วยเหลือและความต้องการ จำนวน 96 ราย พบว่ามีทั้งผู้สูงอายุ คนพิการ ผู้มีอาการทางจิตเวช และผู้ที่ประสบปัญหาทางสังคม ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่า คนไร้บ้านแต่ละคนมีปัญหาและเงื่อนไขชีวิตที่แตกต่างกัน จึงจำเป็นต้องได้รับการช่วยเหลือดูแลที่เหมาะสมเป็นรายบุคคล

นายนิกร กล่าวว่า นโยบายกระทรวง พม. ให้ความสำคัญกับการช่วยเหลือดูแลประชาชนกลุ่มเปราะบางอย่างรอบด้าน โดยเฉพาะคนไร้บ้าน ซึ่งการแก้ไขปัญหาไม่ควรมองเพียงเรื่องการจัดระเบียบพื้นที่สาธารณะ แต่ต้องมองไปถึง “คน” และสาเหตุที่ทำให้เข้าสู่ภาวะไร้บ้าน เพื่อช่วยให้สามารถแก้ปัญหาได้ตรงจุด ช่วยให้ไม่กลับมาเร่ร่อนซ้ำ และช่วยให้เริ่มต้นชีวิตใหม่ที่ดีขึ้น ดังนั้น แนวทางของกระทรวง พม. คือการทำงานเชิงรุก เข้าถึง เข้าใจ และช่วยเหลือให้ตรงกับความต้องการของแต่ละคน  เราต้องไม่เพียงพาคนออกจากพื้นที่สาธารณะ แต่ต้องพาคนเข้าสู่โอกาส ทั้งการมีที่พักที่เหมาะสม การเข้าถึงบริการด้านสุขภาพ การฟื้นฟู การมีงานทำ การกลับคืนสู่ครอบครัว รวมถึงการเข้าถึงสิทธิและสวัสดิการของรัฐ

นายนิกร กล่าวต่อไปว่า สำหรับการดำเนินงานในระยะต่อไป นั้น กระทรวง พม. พร้อมยกระดับจาก “การค้นหาและคัดกรอง” ไปสู่ “การจัดการรายบุคคล (Case Management) หรือ CM” โดยจัดตั้ง ทีมสหวิชาชีพ (Multidisciplinary Team) หรือ MDT ประกอบด้วยหน่วยงานของกระทรวง พม. กรุงเทพมหานคร กรมสุขภาพจิต และหน่วยงานด้านอาชีพ เพื่อร่วมกันประเมินปัญหา วางแผนการช่วยเหลือ ส่งต่อ และติดตามผลเป็นรายบุคคล เพราะ “คนไร้บ้านแต่ละคนมีเหตุผลและเงื่อนไขชีวิตแตกต่างกัน" บางคนต้องการที่พัก บางคนต้องการรักษาพยาบาล บางคนต้องการงาน ขณะที่บางคนต้องการฟื้นฟูความสัมพันธ์กับครอบครัว ดังนั้น การช่วยเหลือจึงไม่สามารถใช้วิธีเดียวกับทุกคนได้  โดย MDT จะเข้ามาช่วยให้เรามองเห็นปัญหาได้ครบทุกมิติ และออกแบบการช่วยเหลือให้เหมาะสมกับแต่ละคนมากขึ้น

นายนิกร กล่าวเพิ่มเติมว่า ในส่วนของการปฏิบัติการฯ ในพื้นที่เกาะรัตนโกสินทร์ นั้น กระทรวง พม. ได้สนับสนุนนักสังคมสงเคราะห์ร่วมปฏิบัติการกับเจ้าหน้าที่กรุงเทพมหานครและสำนักงานเทศกิจ ณ จุดอำนวยการ โดยมุ่งเน้นการคัดกรองในช่วงเวลา 20.00–22.00 น. ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่สามารถเข้าถึงกลุ่มคนไร้บ้านได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ขณะเดียวกัน มีการตรึงกำลังเฝ้าระวังในพื้นที่ยุทธศาสตร์ 5 จุด ได้แก่ ถนนราชดำเนิน โรงแรมรัตนโกสินทร์ ตรอกสาเก ถนนบุญศิริ และบริเวณหลังศาลฎีกา เพื่อให้เจ้าหน้าที่สามารถเข้าถึงและติดตามสถานการณ์ รวมถึงประเมินความต้องการได้อย่างต่อเนื่อง

นอกจากนี้ กระทรวง พม. ยังได้เตรียมเพิ่มทางเลือกด้านที่พักสำหรับผู้ที่ยังไม่พร้อมเข้าสู่สถานคุ้มครองสำหรับคนในบ้าน โดยพิจารณาใช้ บ้านมิตรไมตรี เป็นพื้นที่สร้างความไว้วางใจ ก่อนเข้าสู่กระบวนการช่วยเหลือดูแลที่เหมาะสม พร้อมประสานหน่วยงานด้านสุขภาพ อาชีพ และครอบครัว เพื่อให้การช่วยเหลือดูแลอย่างต่อเนื่องตั้งแต่การรับเรื่อง การคุ้มครอง การฟื้นฟู จนถึงการกลับคืนสู่สังคม