นายอรรษิษฐ์ สัมพันธรัตน์ ปลัดกระทรวงมหาดไทย กล่าวว่า เรื่องนี้เกิดจากการที่นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยได้รับข้อร้องเรียน และได้ลงนามบันทึกความร่วมมือกับ 7 หน่วยงานด้านการตรวจสอบการทุจริต จนเป็นที่มาของการจับกุม อย่างที่นายกรัฐมนตรีระบุไว้ว่าการกระทำรูปแบบนี้เปรียบเสมือนการขายชาติ หากบรรจุคนไม่ดีเข้าสู่ระบบราชการ บ้านเมืองก็จะวุ่นวาย แม้กระทรวงมหาดไทยจะได้สั่งการให้ชะลอการบรรจุ แต่ต่อมา กสถ. มีมติให้คงการบรรจุต่อไป ขอยืนยันว่ากระทรวงมหาดไทยได้ดำเนินการเรื่องนี้ร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องอย่างเต็มที่ ล่าสุด ป.ป.ช. ได้อายัดกระดาษคำตอบกว่า 800,000 แผ่น และวางกรอบเวลาดำเนินการ 3-6 เดือนให้แล้วเสร็จ ซึ่งเรื่องนี้ไม่ใช่แค่การโกงข้อสอบ แต่ยังรวมถึงเส้นทางการเงิน ดังนั้นผู้ที่อยู่เบื้องหลังทั้งหมดต้องถูกนำตัวเข้าสู่กระบวนการทางกฎหมาย

ขณะนี้การตรวจสอบในส่วนของกระทรวงมหาดไทยเสร็จสิ้นแล้ว และจะส่งข้อมูลไปยัง ป.ป.ช. เพื่อดำเนินการร่วมกับตำรวจ รวมถึงจะดำเนินการทางวินัยร้ายแรงกับผู้ที่เกี่ยวข้อง ซึ่งขณะนี้ยังไม่สามารถเปิดเผยรายชื่อได้ เนื่องจากอยู่ในระหว่างการดำเนินการสืบสวนคู่ขนานร่วมกับหน่วยงานอื่น ๆ

ด้าน นายสันติธร ยิ้มละมัย รองปลัดกระทรวงมหาดไทย กล่าวว่า หลังจากคณะกรรมการได้รับคำสั่ง ได้ดำเนินการหาข้อเท็จจริงจากพยานหลักฐานที่เกี่ยวข้อง พร้อมเชิญผู้เกี่ยวข้อง 15 รายมาให้ข้อมูล ทั้งมาด้วยตนเองและชี้แจงผ่านเอกสาร รวมถึงเรียกเอกสารจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทั้งหมด และเชิญผู้เชี่ยวชาญด้านไอทีมาให้คำแนะนำ ตลอดกระบวนการสืบสวนสอบสวน 7 วันที่ผ่านมา

คณะกรรมการตรวจพบในเบื้องต้นว่า ผู้รับจ้างไม่ได้จัดส่งไฟล์ข้อมูลภาพถ่ายกระดาษคำตอบทั้ง 10 ศูนย์ ให้แก่กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นในทันทีหลังจากที่ตรวจคำตอบเสร็จสิ้น จากการสุ่มตรวจข้อมูลในแฟลชไดรฟ์ที่จัดส่งให้ในภายหลัง ซึ่งบรรจุไฟล์ภาพถ่ายกระดาษคำตอบและประกาศผลคะแนน ปรากฏว่าจากการสุ่มตรวจ 79 ราย มีผู้ที่คะแนนในสำเนากระดาษคำตอบไม่ตรงกับไฟล์ประมวลผลคะแนนสอบถึง 48 ราย หรือเกินกว่าครึ่ง จึงตรวจสอบพบว่ามีการแก้ไขคะแนนทั้งภาค ก และภาค ข ให้เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ ส่งผลให้คะแนนภาค ก เกินกว่าร้อยละ 60 และภาค ข มีคะแนนสูงเป็นพิเศษถึงร้อยละ 90

ในส่วนของการประกาศผลผู้มีสิทธิสอบภาค ค ผู้รับจ้างได้ส่งผลการประเมินภาค ก ภาค ข และวิชาภาษาอังกฤษ ให้ กสถ. ผ่านแฟลชไดรฟ์เพื่อให้ความเห็นชอบ ซึ่งจากข้อมูลสรุปได้ว่า ไม่ปรากฏว่า กสถ. ได้นำข้อมูลในแฟลชไดรฟ์ดังกล่าวมาสอบทานกับผลการประมวลผลภาค ค และภาษาอังกฤษที่ผู้รับจ้างจัดส่งให้แต่อย่างใด ทั้งนี้ จากการตรวจสอบของผู้เชี่ยวชาญด้านหลักฐานทางดิจิทัลพบว่า ภายหลังจากที่ กสถ. ให้ความเห็นชอบและประกาศรายชื่อผู้มีสิทธิสอบภาค ค แล้ว ยังมีการเข้าไปแก้ไขข้อมูลก่อนส่งไปประกาศในระบบสารสนเทศอย่างเป็นทางการ โดยพบว่าผู้มีส่วนเกี่ยวข้องมีทั้งเจ้าหน้าที่ของกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น ผู้รับจ้าง บริษัทเอกชนภายนอก รวมถึงบุคคลที่ยังไม่สามารถระบุตัวตนได้ สำหรับการดำเนินการทางวินัยเบื้องต้น พบว่ามีข้าราชการพลเรือนสามัญในสังกัดกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น มีมูลอันควรกล่าวหาว่ากระทำผิดวินัยจำนวน 5 ราย