ถอดเทป
รายการ "รัฐบาลยิ่งลักษณ์ พบประชาชน"
ออกอากาศทางสถานีวิทยุโทรทัศน์แห่งประเทศไทย
และสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย กรมประชาสัมพันธ์
วันเสาร์ที่ 15 มิถุนายน พ.ศ. 2556 เวลา 08.00 น.
ช่วงที่ 1
นางสาวสายสวรรค์ ขยันยิ่ง (พิธีกร) : สวัสดีค่ะ ท่านผู้ชมขอต้อนรับเข้าสู่รายการรัฐบาลยิ่งลักษณ์พบประชาชน ดิฉันสายสวรรค์ ขยันยิ่งดำเนินรายการตั้งแต่ที่รัฐบาลชุดนี้ได้ประกาศยุทธศาสตร์เรื่องการบริหารจัดการน้ำอย่างยั่งยืนมาตั้งแต่ปลายปี 2554 เป็นต้นมา เราเห็นข่าวเรื่องนี้อยู่ในกระแสความสนใจของประชาชนทั้งประเทศมาอย่างต่อเนื่องทั้งด้วยความหมาย ความสำคัญของโครงการที่เกิดขึ้นทั้งเรื่องแหล่งเงินทุนที่จะต้องใช้เงินมหาศาลในการทำให้โครงการนี้ประสบผลสำเร็จตามวัตถุประสงค์ที่วางไว้และจนถึงขณะนี้ก็มีการขับเคลื่อนไปต่าง ๆ ถึงขั้นมีการเข้าพิจารณาประกวดเพื่อรับการคัดเลือกให้ดำเนินโครงการออกแบบและก่อสร้างโครงการที่อยู่ในการบริหารจัดการน้ำอย่างยั่งยืนทั้งระบบวันนี้เรามาไขข้อข้องใจกับท่านรัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐฒนตรีและท่านปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี ว่าข้อสงสัยต่าง ๆ การดำเนินการความคืบหน้าเป็นอย่างไร รวมไปถึงอะไรที่รัฐบาลยังอยากจะบอกประชาชนให้ติดตามการขับเคลื่อนโครงการนี้และพวกเราทุกคนจะได้ประโยชน์อะไรจากโครงการนี้วันนี้ดิฉันอยู่กับท่านนิวัฒน์ธำรง บุญทรงไพศาล รัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี และศาสตราจารย์พิเศษ ธงทอง จันทรางศุ ปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี ขณะเดียวกันท่านผู้ชมสามารถที่จะติดตามรับชมและส่งข้อมูลความคิดเห็นมาได้ทาง SMS ที่หน้าจอ ครั้งละ 3 บาท ส่งมาที่หมายเลข 4221559 วันนี้ขอต้อนรับทั้งสองท่าน สวัสดีค่ะ
รมต.นร. นิวัฒน์ธำรงฯ : สวัสดีครับ
ศาสตราจารย์พิเศษ ธงทองฯ : สวัสดีครับ
พิธีกร : ขอย้อนไปเล็กน้อยเพราะว่าโครงการนี้เป็นโครงการใหญ่มีผลกระทบมากมาย ขณะเดียวกันถ้าสำเร็จอย่างสมบูรณ์แบบก็จะสร้างคุณูปการมหาศาล ที่มาเป็นอย่างไรคะ ท่านรัฐมนตรีฯ
รมต.นร. นิวัฒน์ธำรงฯ : คงจะจำกันได้เมื่อปี 2554 ที่มีมหาอุทกภัยตอนนั้นรัฐบาลเข้ามาใหม่ ๆ เดือนกรฎาคม เดือนสิงหาคมน้ำท่วมแล้วก็เผชิญกับเรื่องน้ำ ครั้งนั้นเป็นมหาอุทกภัยที่ทำความเสียหายให้กับประเทศมาก เบ็ดเสร็จแล้วธนาคารโลกบอกเราเสียหายไป 1.44 ล้านล้านบาท ซึ่งประชาชนมีผลกระทบประมาณ 16 ล้านคน ประมาณ 5 ล้านครัวเรือน ที่เสียหายที่ดินเกษตรกรประมาณ 11 ล้านไร่ ที่ถูกน้ำทำให้เกิดความเสียหาย สรุปแล้ว 1.44 ล้านล้านบาท ประมาณเกือบ 2% ของ GDP เป็นจำนวณมาก เพราะฉะนั้นประมาณ 12% ของ GDP เป็นเรื่องที่รัฐบาล ณ ตอนนั้นเห็นความจำเป็นอย่างยิ่ง ในการที่จะไม่ให้เกิดเหตุการณ์แบบนี้ซ้ำอีก เพราะความเสียหายมากจริง ๆ ณ วันนั้นจริง ๆ เราจำกันได้ รัฐบาลต้องเร่งในการช่วยเหลือประชาชน ซ่อมแซมส่วนที่สึกหรอ ขณะนั้นเข้ามาใหม่ ๆ งบประมาณไม่มี ท่านนายกรัฐมนตรียิ่งลักษณ์ฯ ต้องให้ทุกกระทรวงตัดงบประมาณ 10% ได้มา 1.2 แสนล้านบาท ในการที่จะช่วยเหลือประชาชน และซ่อมแซมถนนต่าง ๆ แต่ตรงนั้นเป็นการช่วยเหลือเร่งด่วน ที่สำคัญที่เราจะพูดกันตอนนี้คือโครงการระยะยาว ซึ่งรัฐบาลไม่ได้นิ่งนอนใจ ตั้งแต่น้ำยังไม่ลดก็ตั้งคณะกรรมการยุทธศาสตร์ทางด้านบริหารจัดการน้ำขึ้นเมื่อเดือนพฤศจิกายน 2554 น้ำยังไม่ลด และมาดูเรื่องเราจะแก้ไขปัญหาอย่างไร เราก็ยึดแนวทางพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เราออกแผนการบริหารจัดการน้ำขึ้นมา แผนแม่บทและหลังจากนั้นเราก็ตั้งคณะกรรมการบริหารจัดการน้ำและอุทกภัย (กบอ.) เพื่อที่จะนำแผนนั้นมาเป็นภาคปฏิบัติ และมีการจัดทำสิ่งต่าง ๆ นำแผนแม่บทนั้นมาดู และมาบริหารจัดการน้ำลุ่มเจ้าพระยาจะทำอย่างไร ลุ่มน้ำอื่น ๆ ของประเทศจะทำอย่างไร หลังจากนั้นเราได้ให้ภาคเอกชนทั่วโลกทั้งประเทศไทยและต่างประเทศ อาทิ ประเทศจีน ประเทศญี่ปุ่น ประเทศเกาหลี และยุโรป มาช่วยกันดูว่าที่เราคิดไว้แผนบริหารจัดการน้ำ แผนแม่บทที่กล่าวถูกต้องหรือไม่ ถ้าไม่ถูกจะคิดอย่างไร เราเรียกว่าให้เขาเสนอกรอบความคิดไม่เสียตัง เชิญชวนมาทั้งหมดมี 398 บริษัทที่สนใจ แต่สุดท้ายหลังจากคัดเลือกคุณสมบัติ เราต้องการบริษัทชั้นนำในการที่จะทำโครงการใหญ่ ๆ อย่างนี้ สุดท้ายแล้วออกมา 8 กลุ่ม บริษัท จำนวนทั้งสิ้น 34 บริษัท 8 กลุ่ม มาช่วยคิดว่ากรอบความคิดในการบริหารจัดการน้ำจะทำอย่างไร คิดครั้งที่ 2 แผนครั้งที่ 1 คือแผนบริหารจัดการน้ำโดยคณะกรรมการ ยุทธศาสตร์เพื่อวางระบบการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ (กยน.) ครั้งที่ 2 เป็นเรื่องของกรอบแนวความคิดเพิ่มเติมในการบริหารจัดการน้ำประเทศไทย โดยบริษัทเหล่านี้ เราก็ได้ 2 อย่างแบบนี้ขึ้นมา สุดท้ายนำ 2 อย่างนี้มารวมกัน รวมทั้งที่ท่านนายกรัฐมนตรีได้เดินสายไปสำรวจพื้นที่รับฟังความคิดเห็นประชาชน ตั้งแต่ต้นน้ำ กลางน้ำ ปลายน้ำ ตามที่เราเคยได้ติดตามข่าว 3 ครั้ง รวมนิทรรศการน้ำที่เราจัดขึ้นได้ความคิดเห็นมากรวมมาเป็น TOR ครั้ง 3 คือการประมูลครั้งนี้ที่ศาสตราจารย์พิเศษ ธงทองฯ เป็นประธานได้มีการให้บริษัทมาประมูลครบทุกบริษัท 10 กว่าบริษัท 6 กลุ่ม จนกระทั่งมาถึงวันนี้ที่เราได้ทำตั้งแต่ปี 2554 เดือนพฤศจิกายนจนเสร็จสิ้น 1 ปีครึ่ง
พิธีกร : ปีครึ่ง ถือว่าเร็วมาก สำหรับโครงการขนาดใหญ่ขนาดนี้ และใช้งบประมาณมหาศาลหลายคนอาจจะถามว่ารัฐบาลจะเร่งไปหรือเปล่า ละเอียดรอบคอบเพียงพอหรือไม่ และทั้งหมดกระบวนการที่ผ่านมาไม่ว่าจะเป็นท่านรัฐมนตรี หรือท่านปลัดฯ ที่จะตอบคำถาม
รมต.นร. นิวัฒน์ธำรงฯ : ปีครึ่งที่ว่ารวดเร็วได้แค่ขั้นตอนการประมูลยังอีก 5 ปี ถึงจะดำเนินการ เพราะฉะนั้นทำไมถึงรีบทำ ในภาวะโลกร้อนปัจจุบัน อากาศปัจจุบัน เกิดฝนตก น้ำท่วม เมื่ออาทิตย์ก่อนที่ประเทศเยอรมันเกิดน้ำท่วมไปแล้ว ถามว่าถ้าเราท่วมอีกเสียหายอีกสัก 1 ล้านล้านบาท จะมีผลอย่างไร มันเป็นภาระเป็นหน้าที่ของรัฐบาลโดยตรงต้องทำให้เร็วที่สุด
ศาสตราจารย์พิเศษ ธงทองฯ : ผมดูตัวเลขสถิติฝนตกในรอบ 30 ปี ย้อนหลังมาถัวเฉลี่ยแล้วก่อนปี 2554 พอถึงปี 2554 ตัวเลขสูงกว่าค่าเฉลี่ยใน 30 ปีที่ผ่านมาประมาณ 20 กว่าเปอร์เซ็น ปีที่แล้วปี 2555 ก็สูงค่าเฉลี่ยประมาณ 2-3% ปีนี้เพิ่มเริ่มฤดูฝนตกมา 3 วัน นี่คือสิ่งที่เราตอบไม่ได้ในแต่ละปีว่าความเสี่ยงอยู่ตรงไหน
รมต.นร. นิวัฒน์ธำรงฯ : เปรียบเทียบอีกทาง ถ้าเป็นระบบเอกชนป่านนี้ต้องสร้างไปมากแล้ว นี่ด้วยระบบราชการที่ต้องทำ TOR ต้องประกวดราคา ต้องตรวจสอบต่าง ๆ ผมว่า 2 ปี ก็ช้าไป
พิธีกร : รีบเพื่อป้องกันความเสี่ยง ความเสียหายที่อาจจะเกิดขึ้น ซึ่งประเมินค่าไม่ได้ที่ผ่านมา เรายังบอบซ้ำยังไม่สามารถที่จะฟื้นฟูกลับมาได้เหมือนเดิม 100% สภาพอากาศก็แปรปวน ในความรีบและทำงานอย่างรวดเร็วของรัฐบาลรอบคอบ รัดกุม เพียงพอหรือไม่ ท่ามกลางกระแสข่าว โครงการนี้ถูกจับตามองมาก ขั้นตอนที่ผ่านมาล่าสุดเป็นอย่างไร
ศาสตราจารย์พิเศษ ธงทองฯ : มีกติกา มีหลักเกณฑ์ทางราชการเป็นข้าราชการร่วมกันกับเพื่อนข้าราชการทุกกระทรวง ทบวง กรม โดยเฉพาะกรมที่เกี่ยวข้อง และมาช่วยกันทำงาน ในฐานะที่เป็นข้าราชการ ผมว่า spirit ของความเป็นข้าราชการในการรักษากฎกติกา รักษาความโปร่งใส รักษาความเที่ยงธรรม และมีเหตุผลที่อธิบายได้ต่อสาธารณะ ที่เรารักษาเกณฑ์มาตลอด และเฉพาะของกรรมการคัดการคัดเลือกอย่างที่ท่านรัฐมนตรีได้กรุณากล่าวให้ท่านผู้ชมทางบ้านได้รับฟังว่าขึ้นต้นตั้งแต่ความคิด และผ่านกรอบแนวคิด การนำมาผสมรวมกับข้อมูลเก่า ความคิดเห็นของพี่น้องประชาชนกว่าจะเกิดเป็นความชัดเจนขึ้นมาว่าเราอยากจะได้อะไรก็มาถึงการทำงานของกรรมการคัดเลือก ผมทำงานมาตั้งแต่ปลายเดือนกุมภาพันธ์ – เดือนมีนาคม ประมาณ 1 เดือน ผมก็ประมวลเอกสารที่ท่านทำงานมาปีกว่า ไม่ได้คิดเอง ประมวลจากสิ่งที่ทำมาแล้ว นำมากลั่นเป็น TOR โดยกำหนดเป้าหมายว่าแต่ละโมดูล เป็นกลุ่มเนื้องาน 7-9 เรื่อง แต่ละโมดูลเราอยากเห็นผลสุดท้ายเป็นอย่างไร เช่นในพื้นที่ลุ่มน้ำต่าง ๆ เราอยากให้มีความสามารถที่สร้างอ่างเก็บน้ำหลาย ๆ แห่ง เราเก็บน้ำได้ปริมาณ 15 ล้านลูกบาศก์เมตร อย่างน้อยในพื้นที่ที่เราอาจจะมีความเป็นไปได้ที่จะมีอ่างเก็บน้ำดังต่อไป หรืออาจจะเสนออ่างเก็บน้ำอื่นต่าง ๆ เหล่านี้ เราเขียนสิ่งนี้เป็น TOR ผมทำ TOR เสร็จไปประมาณกลางเดือนมีนาคมเกือบ ๆ เดือนที่ทำแต่ไม่ได้คิดเองก็มีบริษัท 6 บริษัทมารับข้อมูลไป รับ TOR ไปทำการบ้าน การบ้านบริษัทมี 45 วัน ก็ไม่ได้แปลว่าเขาเกิดมาเพื่อที่จะเริ่มต้นเปิด TOR แล้วลงมือทำการบ้าน เขาก็ทำมาปีกว่าแล้วเหมือนกัน เพราะบริษัทเหล่านี้เขาผ่านกรอบแนวคิด
รมต.นร. นิวัฒน์ธำรงฯ : 60 วันที่ลงพื้นที่ครั้งแรก อีก 45 วัน
ศาสตราจารย์พิเศษ ธงทองฯ : ฉะนั้นเขาก็ทำการบ้านในเดือนมีนาคม เมษายน ผมบอกว่านำการบ้านมาส่งในวันที่ 3 พฤษาคม ระหว่างหนทางเดิมมี 6 ก็มีคนลาออกไป 2 เพราะในแต่ละโมดูล เรากำหนดเพดานไว้ว่าเวลามาเสนอเนื้องานห้ามเกินเพดานผม เกินงบประมาณตรงนี้ไปไม่ได้ก็มีอีก 2 บริษัท เป็นประเทศญี่ปุ่น บริษัทร่วม ๆ กัน ส่งจดหมายมาก็บอกว่าขอบใจที่ให้โอกาสเขาเข้ามาทำงานด้วย แต่ราคาที่กำหนดเพดานไว้เขาทำไม่ได้ ที่เขาทำต้องเกินกว่านี้ เขาขอถอยไปก่อน ฉะนั้นก็เหลือตัวละครอยู่ 4 ตัว ในวันที่ 3 พฤษภาคม ทุกคนก็มาส่งการบ้านในการแต่ละโมดูลที่ว่าไม่มีโมดูลใดเลยที่มีเพียงแค่รายเดียว 2 รายบ้าง 3 รายบ้าง ซึ่งเราในฐานะที่เป็นกรรมการ ผมรู้สึกว่าอย่างน้อย เราก็สบายใจว่ามีการแข่งขัน มีการเทียบเคียงได้ ในระหว่างผู้ที่มาเสนอรายละเอียด ในชั้นที่เราเรียกว่า เดปซิดีชั่น ในระหว่างการทำงานตรงนี้ เราก็ต้องอ่าน ผมอ่านมาตั้งแต่เดือนพฤษภาคม เพิ่งจะเสร็จกระบวนการ และเพิ่งจะคัดเลือกได้คำตอบสุดท้าย เมื่อวันพฤหัสบดีที่ผ่านมา วันที่ 13 มิถุนายน 2556 ฉะนั้นก็แปลว่าได้มีการศึกษาสิ่งที่เขาส่งการบ้านมาประมาณเดือนกว่า ๆ เพราะเรามีอนุกรรมการ 50 คน ด้านเทคนิค ไปดูความสมบูรณ์ ความถี่ถ้วนรอบคอบว่าถูกต้องตาม TOR ครบทุกรายการหรือไม่มีความสมเหตุสมผลความเชื่อมโยงกันอย่างไร คณะกรรมการผม ซึ่งมีผู้แทนส่วนราชการ เช่น อัยการ กฤษฎีกา กรมชลประทาน เป็นต้น ก็ไปช่วยกัน มีอนุกรรมการไปอ่าน ทำรายงาน และประชุมกันก่อน ถ้าท่านดูช่อง 11 ตรงนี้ เมื่อวันจันทร์ที่ผ่านมาก็มีการประชุมโดยผมรับรายการจากอนุกรรมที่ว่านั้น และมาประชุมปรึกษาร่วมกันกับคณะกรรมการคัดเลือกเพื่อที่จะให้คะแนน เพื่อที่จะดูว่าใครเป็นผู้ที่มีข้อเสนอที่ดีที่สุดในแต่ละโมดูล และเราก็เปิดซองราคาของผู้ที่ได้ข้อเสนอได้คะแนนสูงสุด ในแต่ละโมดูล และเจรจาต่อรองราคาตั้งแต่วันอังคาร – วันพฤหัสบดี ที่ผ่านมา 3 วัน วันพฤหัสบดีกว่าจะเสร็จ ผมก็ทำรายงานเสนอคณะกรรมการ กบอ. รายการผู้ที่เกี่ยวข้องเพื่อที่จะเข้าสู่การพิจารณาของคณะรัฐมนตรีต่อไป
พิธีกร : แต่ว่าตอนนี้ต่อรองราคาเรียบร้อยแล้ว แต่ยังไม่ได้เปิดเผยตัวเลขใช่หรือไม่
ศาสตราจารย์พิเศษ ธงทองฯ : ใช่ครับ เพราะเรื่องนี้จะเข้าสู่การพิจารณาของคณะรัฐมนตรีในวันอังคาร ผมคิดว่าเป็นดุลพินิจที่ผมต้องเคารพในฐานะที่ผมเป็นผู้ทำการบ้านชั้นต้น กลั่นกรองมาให้ความเห็นที่ถี่ถ้วนรอบคอบ เอกสารก็จะเข้าสู่กระบวนการที่จะพิจารณาของคณะรัฐมนตรีต่อไป
รมต.นร. นิวัฒน์ธำรงฯ : ต้องให้อนุมัติก่อน ผมอยากจะเติมตรงนี้จะเห็นว่าเรื่องการทำงาน ท่านนายกรัฐมนตรีได้กล่าวไว้ตั้งแต่ต้นว่าอยากให้โครงการนี้โปร่งใส เราก็พยายามที่เปิดเผย และเป็นครั้งแรกของประเทศไทยที่เรามีการตัดสินการประมูล โดยถ่ายทอดออกกาศ เชิญสื่อมวลชน เชิญภาคประชาชน ได้เห็นได้รู้ รวมทั้งออกกาศไปที่บ้านตลอดตั้งแต่ 9 โมงครึ่งจนถึงเกือบเที่ยง
พิธีกร : ไม่เคยมีการถ่ายทอดสดมาก่อน
อาจารย์พิเศษธงทองฯ : ไม่เคยมีการประชุมออกโทรทัศน์มาก่อน
รมต.นร. นิวัฒน์ธำรงฯ : เป็นครั้งแรกของประเทศไทยที่มีการเปิดซองประกวดราคาทางโทรทัศน์
พิธีกร : บางคนยังสงสัยแบบนี้ค่ะ ท่านรัฐมนตรีก็เปิดให้ดูตอนปลายทางแล้วแต่ระหว่างทางมีการวางกรอบกฎกติกาอะไรต่าง ๆ ที่เอื้อประโยชน์หรือบังคับทิศทางให้เป็นไปทางนั้นทางนี้เพื่อประโยชน์อะไรหรือไม่
รมต.นร. นิวัฒน์ธำรงฯ : ย้ำว่าที่ทำมาใช้เวลาเกือบปี มีทั้งคณะกรรมาธิการ ผู้หลักผู้ใหญ่ มีทุกภูมิความรู้ของทั่วประเทศและผู้เชี่ยวชาญทั้งหลายของประเทศเข้ามาร่วมตั้งแต่สมัย กยน. และ กบอ. ใช้เวลานานมากรัฐบาลได้ประชาสัมพันธ์ไปโดยตลอดและได้ให้มีส่วนร่วมเป็นระยะ ๆ ตรงนี้ก็ทำมาพอสมควรแต่อย่างไรก็ตามอาจจะยังน้อยไป รัฐบาลก็ไม่ได้ว่าอย่างไร เพราะจริง ๆ โครงการนี้ไม่เหมือนโครงการทั่วไป ตรงนี้เป็นเรื่องของการที่จะต้องหาความร่วมมือหาแนวคิด ที่จะสร้างแนวทางวิธีการป้องกันเรื่องน้ำ รัฐบาลจะเชิญชวนให้ประชาชนเข้ามามีส่วนร่วม ใน TOR บอกไว้เลยผู้ชนะต้องไปทำสภาพสิ่งแวดล้อม ส่วนเรื่องความร่วมมือประชาชน ต้องทำอยู่แล้ว ใน TOR บังคับว่าต้องทำตามกฎหมาย และก่อนหน้านั้นคณะรัฐบาลจะทำด้วยซ้ำ ฉะนั้นเชื่อมั่นว่าการมีส่วนร่วมทั้งหลายจะมากขึ้นกว่าเดิม
พิธีกร : ก่อนจะไปถึงเรื่องการมีส่วนร่วม ขอย้อนกลับไปอีกหนึ่งข้อ คือ ข้อสงสัยทำไมเอาเงินเป็นตัวตั้ง ทำไมต้องกู้เงินมาทั้ง ๆ ที่ ไม่รู้ว่าจะลงรายละเอียดอะไร คำถามนี้ดังในสังคมมากค่ะท่านรัฐมนตรี
รมต.นร. นิวัฒน์ธำรงฯ : ผมเริ่มโครงการมาตั้งแต่ต้น ผมเป็นรองประธาน กบอ. เรื่องเงินกำหนดมาตั้งแต่ทำแผนแม่บทรัฐบาลก็มีแบบไว้บริหารจัดการน้ำ ต้นน้ำ กลางน้ำ ปลายน้ำ แผนบริหารจัดการน้ำภาคอีสาน ภาคใต้อย่างไร เริ่มมีแผนโดยใช้ภูมิความรู้ของหน่วยราชการเราต้องทำอยู่แล้วและหน่วยราชการกว่า 30 หน่วยงาน ทำเรื่องน้ำเขามีการศึกษามีงานโครงการพอสมควร เราเอาตรงนั้นมาบวกกันโดยเอาแผนแม่บทต้องทำอะไรที่ไหนอย่างไร พร้อมทั้งงบประมาณตั้งแต่ต้นอันนี้ข้อที่ 1 ส่วนข้อที่ 2 ตอนทำ Conceptual Plan โดยบริษัทต่างประเทศทั้งหลายก็มาดูทั้งเรื่องงานและเรื่องเงินด้วยก็ 340,000 ล้านบาท เล็กน้อย เหมือนกันและได้ตรงนี้มา ไม่ใช่ว่ารัฐบาลกำหนดเงินโดยคิดเอาเอง มันมีขั้นตอนมาอยู่แล้วเมื่อได้ตรงนั้นมาแล้วก็เราก็ให้มีการประกวดราคาก็จะได้ราคาสุดท้ายมาซึ่งต่ำกว่า 340,000 ล้านบาท อย่างแน่นอน ตรงนั้นรัฐบาลกำหนดเงินไว้ล่วงหน้าหรือไม่ ก็ไม่ใช่ มันมาตามเนื้องาน
พิธีกร : แต่ว่าในรายละเอียดก็ไม่เห็นอยู่ดีว่าเงินเท่านี้ จะไปทำอะไรบ้าง
รมต.นร. นิวัฒน์ธำรงฯ : ผิด ผิดอีกเพราะว่าสิ่งที่เขาเสนอต้องมีรายละเอียดชัดเจน สมมุติว่าต้นน้าจะต้องมีอ่างเก็บน้ำแก้มลิงเท่าไหร่ ต้องเก็บน้ำ 3 ล้านตารางลูกบาศก์เมตร ต้องมีบ่อน้ำฉะนั้นเขาต้องไปดูว่าตรงไหนในภาคเหนือ คือระบุพื้นที่เรียบร้อยระบุที่ไหนอย่างไร ต้องมี ไม่อย่างนั้นจะเสนอราคาไม่ได้ จะต้องสร้างเขื่อนตรงไหนหรือไม่ในการที่จะทำตามสเป๊กว่าคุณจะต้องเก็บน้ำข้างบน
3 ล้านลูกบาศก์เมตร
พิธีกร : ถ้ารัฐมนตรียืนยันตรงนี้ก็มั่นใจในระดับหนึ่ง แต่การมีส่วนร่วมและแผนรายละเอียดต่าง ๆ ที่ทางผู้ที่ประมูลจะก่อสร้างจะออกแบบ เสนอมาทางด้านรัฐบาลส่วนทางคนทั่วไปก็ยังไม่เห็น เช่น เส้นทางตรงไหนจะมีอ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่ กลาง เล็ก เท่าไหร่อย่างไรไปศึกษาผลกระทบสิ่งแวดล้อมด้วยหรือไม่ และประชาชนที่เขาอยู่ในแนวแผนที่ ที่เขาจะต้องอยู่ในโครงการนั้นด้วย บางคนยังมีเสียงบอกว่าที่ที่เขาอยู่ว่าไม่รู้เรื่อง รัฐบาลไม่มาถามเลยจะชี้แจงอย่างไร
อาจารย์พิเศษธงทองฯ : เรียนว่าก่อนหน้านี้แม้ในหลายๆเรื่องแม้รัฐบาลอยากทำแต่ทำไม่ได้เพราะข้อเสนอแต่ละบริษัทไม่ต้องเหมือนกัน ผมว่าบริษัท ก เสนอว่าจะทำงานตรงนั้นตรงนี้ บริษัท ข เขาอาจเสนอว่าจะทำตรงนี้ แล้วผมก็ไปถามตั้งแต่แรกว่า ก หรือ ข ทำตรงนั้นหรือตรงนี้ดี เพราะผมยังไม่รู้ ก หรือ ข ชนะ ผมยังไม่รู้จะถามอย่างไร พอรู้ว่าคนชนะคือ ข พอ ข ก็เสนอว่าตรงนี้ผมก็ไปศึกษาวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อมว่าที่ ข เสนอมาเป็นอย่างไรบ้างถ้าไม่มีตั้งแต่รอบแรกผมไม่รู้ เพราะ ก หรือ ข ไม่ได้บอกเลย
รมต.นร. นิวัฒน์ธำรงฯ : ตอนนี้รู้แล้วเพราะผู้ชนะจะกำหนดไว้อย่างชัดเจนว่าตรงไหน แล้วหลังจากนี้จะต้องไปทำสิ่งแวดล้อม ต้องไปทำความคิดเห็นการมีส่วนร่วมของประชาชน
พิธีกร : ถ้าเขาไม่ทำหรือทำแล้วไม่ผ่านท่านรัฐมนตรี
รมต.นร. นิวัฒน์ธำรงฯ : มีข้อสังเกตจาก ปปช. (สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ) ที่กรุณาให้ความเห็นและเราก็น้อมรับและเป็นแนวทางที่สอดคล้องที่รัฐบาลคิดมาตั้งแต่ต้นว่า ในร่างสัญญานั้นจะตัดจบเป็นตอน ๆ ไป ถ้าหากว่าไม่ผ่านการประเมินสิ่งแวดล้อมมันต้องเลิก ถามว่าเสียเงินโดยเปล่าประโยชน์หรือไม่ ทุกทีที่ผ่านมาในประเทศไทยการประเมินสิ่งแวดล้อมก็ได้ผ่านทุกเรื่อง ถ้าไม่ผ่านก็จบกัน
รมต.นร. นิวัฒน์ธำรงฯ : ในทุกช่วงของระยะสัญญาจะมี ถ้าทำตรงนี้ไม่ได้ยกเลิก ถ้าทำตรงนี้ไม่ได้ปรับ จะมีกำหนดไว้อย่างชัดเจน
พิธีกร : พร้อมกลับไปนับหนึ่งใหม่ตลอด ถ้าพบเห็นว่าทำไม่ได้
อาจารย์พิเศษธงทองฯ : ถ้าทำสิ่งไม่ได้ก็หมดภารกิจในส่วนของบริษัทที่เขาจะทำต่อไปได้ ส่วนรัฐบาลหรือส่วนราชการที่เกี่ยวข้องจะเดินหน้าในส่วนนั้นอย่างไรก็เป็นเรื่องกลไกของรัฐบาลไม่เกี่ยวกับเขา
รมต.นร. นิวัฒน์ธำรงฯ : ในสัญญาตามที่ได้หารือกับท่าน ปปช. ไว้ สัญญาใหญ่หนึ่งโมดูลสมมุติว่าลุ่มน้ำตอนบน อาจจะทำหลายงานมีทั้งแก้มลิง อ่างน้ำ เขื่อน ท่านแนะนำว่าทำสัญญาย่อยในสัญญาใหญ่แต่ละอย่าง ถ้าทำไม่ได้ก็จบไป
พิธีกร : เรื่องที่น่ายินดีอย่างหนึ่ง คือ ทาง ปปช. กับ ทางรัฐบาลเหมือนได้พูดคุยกัน ตรงนี้ถือเป็นข้อกังวลที่ทาง ปปช. ได้แสดงความกังวลมารัฐบาลก็มีคณะกรรมการไปพูดคุยเลยหรือไม่ ข้อไหนที่ยังรู้สึกว่ายังคงเป็นประเด็นอยู่ที่ยังมีข้อกังวลมาจาก ปปช.
รมต.นร. นิวัฒน์ธำรงฯ : เราเห็นพ้องกับ ปปช. ท่านให้คำแนะนำที่เป็นประโยชน์และหลาย ๆ ส่วนเราก็ทำตามนั้นแต่มีส่วนที่จะต้องทำเพิ่มเติมที่เราจะทำเพิ่ม เรื่องที่สำคัญ คือ เรื่องสัญญาเรื่องการติดตามการทำงาน ซึ่งเราเตรียมอยู่บ้างแล้วก็เติมอยู่อย่างเช่นว่า เรื่องการไปตรวจสอบการไปทำงานเรามีทั้งระบบราชการปัจจุบันและเราจะมีส่วนร่วมจากภาคประชาชน เมื่อวานนี้ได้คุยกับทางด้านภาคเอกชนที่ทำเรื่องต่อต้านทางด้านทุจริตคอร์รัปชั่นว่าจะร่วมมือกันอย่างไร เราจะมีการจ้างบริษัทที่ปรึกษาทั้งต่างประเเทศและในประเทศในการตรวจงาน เราจะมีมหาวิทยาลัยเข้ามาร่วมในโครงการ ครั้งที่แล้วเราไปช่วยประชาชนแล้วจ้างมหาวิทยาลัยคราวนี้จะจ้างใน 2 รูปแบบ 1. ตรวจงาน 2. ตรวจงานและศึกษางาน หมายถึง ให้เข้าไปอยู่ในทีมงานเขาจะได้ศึกษางานด้วย เขาจะได้เรียนรู้ถ่ายทอดเทคโนโลยีด้วย ตรงนี้เราก็มาเติมเพิ่มอีกให้เข้มแข็งขึ้นตรงนี้ก็เป็นเรื่องที่คิดว่าต้องคุย ยังไม่ค่อยเห็นว่ารัฐบาลไหนที่เขาไปคุยกับ ปปช. เท่าไหร่ รัฐบาลพร้อม ปปช.แนะนำมาดี เราขออนุญาตเข้าไปพบขอข้อมูลเพิ่มเติมซึ่งท่านก็ให้ความช่วยเหลือเป็นอย่างดี
อาจารย์พิเศษธงทองฯ : ได้มีการเขียนจดหมายโต้ตอบกลับไปมาครับ ผมคิดว่า ปปช. มีคณะทำงานมีความห่วงใย มีข้อเสนอแนะที่เป็นประโยชน์มีหนังสือมาถึง ท่านนายกรัฐมนตรีท่านก็มีบัญชามาทันที ถึงผม ท่านรัฐมนตรี ท่านเลขากฤษฎีกา มีท่านอัยการ มีผู้ยกร่องสัญญาก็ยกทีมกันไป ไปสื่อสารไปกราบเรียนท่านกรรมการ ปปช. ได้ทราบว่ารัฐบาลทำอะไรด้วยความรอบครอบระมัดระวังมาตามแนวทางนี้แล้ว และที่ท่านได้เสนอมาสอดคล้องแล้วส่วนนี้รับบาลเตรียมการอยู่แล้ว ส่วนนี้ทำต่อไปตรงนี้เป็นบรรยากาศที่เป็นการร่วมกันทำงานที่รัฐบาลมีความสบายใจ
พิธีกร : ถามแทนพี่น้องประชาชนบ้างว่าเขาจะมีส่วนร่วมกับโครงการขนาดใหญ่ยักษ์ขนาดนี้หรือไม่ จะถึงขั้นตอนไหนที่เขาจะได้พบกับคนที่ลงพื้นที่ ไปฟังเสียงเขาจะได้แสดงความรู้สึกและผลกระทบต่าง ๆ ที่จะเกิดขึ้นอันเกิดจากโครงการก่อสร้างแล้วไปกระทบบ้านเรือนพื้นที่การเกษตร รัฐบาลเตรียมขั้นตอนต่อไปอย่างไร
รมต.นร. นิวัฒน์ธำรงฯ : คงจะพูดได้สัก 3 ขั้นตอน ขั้นตอนแรกที่รัฐบาลจะทำหลังจากที่มีการอนุมัติเรียบร้อย ถ้าคุณจะไปทำโรดโชว์ในการที่จะไปตามลุ่มน้ำต่าง ๆ ผมว่าลุ่มน้ำตอนบนอาจจะเป็นเชียงใหม่ พิษณุโลก พูดถึงเรื่องในพื้นที่เขาและจะมีผู้ที่สนใจประชาชน ภาคเอกชน สื่อมวลชนสนใจก็ไปเสวนากัน ว่าผู้เสนอเขาเสนอมาแบบนี้ท่านเห็นว่าอย่างไรซึ่งรัฐบาลทำมา 3 ครั้ง น่าจะใกล้เคียงมากแต่น่าจะมีอะไรเพิ่มเติมเพื่อให้ดีขึ้นด้วย Concept ของ ดีไซด์แอนบิวท์ เป็นเรื่องที่สามารถปรับได้ถ้าสมัยก่อนประมูลโต๊ะต้องเป็นโต๊ะ ดีไซด์แอนบิวท์ ที่เป็นโต๊ะในลักษณะนี้เพราะฉะนั้นสามารถต่อเพิ่มเปลี่ยนแปลงได้ ไม่เกินราคาที่ประมูล อะไรที่เป็นประโยชน์ได้ก็สามารถเพิ่มเติมได้ ขอเพิ่มเติมคือตอนที่ไปทำโรดโชว์ตอนที่ 2 คือผู้ชนะการประกวดต้องไปทำตามสัญญาตามกฎหมาย
อาจารย์พิเศษธงทองฯ : เรื่องการที่จะศึกษาผลกระทบสิ่งแวดล้อม EIA ในระดับในดีกรีต่าง ๆ ตามกฎหมายถ้าหากว่าพื้นที่ใดเคยมีการสำรวจไว้แล้วต้องมีการอัพเดทมีการทำให้เป็นปัจจุบันตามข้อกำหนดของกฎหมายทุกอย่างต้องเดินตามกฎหมายทุกอย่าง
รมต.นร. นิวัฒน์ธำรงฯ : ตอนที่ 3 ขณะที่โครงการเรากำลังดำเนินงานถ้าประชาชนจะช่วยสอดส่องดูแลช่วยดูให้ผู้รับเหมาทำงานให้ดีที่สุด เพื่อประโยชน์ของเราถ้าสมมุติมีโครงการในย่านบ้านเขาสามารถที่จะไปดูแลและสามารถที่จะให้ความคิดเห็นมาทางรัฐบาล ถ้ามีการทุจริตก็บอก ปปช. ตรงนี้ก็มีส่วนร่วมดังกล่าว ทั้งภาคเอกชนและภาคประชาชนตลอด ซึ่งภาคเอกชนได้หารือกันเมื่อวานนี้เขาก็จะมีส่วนร่วมไปตลอดกับรัฐบาล
พิธีกร : มีทุกฝ่ายจับตามองโครงการนี้และอย่างที่ได้เรียนไปตั้งแต่ต้นว่า ถ้าประสบผลสำเร็จโปร่งใสและมีประสิทธิภาพก็จะเป็นคุณูปการมหาศาล สุดท้ายขั้นตอนต่อไปจะเป็นอย่างไรนับจากวันนี้
อาจารย์พิเศษธงทองฯ : ในส่วนของคณะกรรมการคัดเลือกซึ่งนำรายงานการคัดเลือกเสนอ กบอ. เสนอ คณะรัฐมนตรีในวันอังคารนี้จากนี้ไปหลังวันอังคารเซ็นสัญญาหรือไม่ ตอบว่ายังเซ็นไม่ได้ เพราะมีรายละเอียดของร่างสัญญา สัญญาที่มีปริมาณข้อเท็จจริงในรายละเอียดต่าง ๆ ต้องไปลงในรายละเอียดถ้อยคำเรื่องขนวบการเขียนให้มันเป็นตัวหนังสือที่เข้าใจตรงกัน อีกยาวคงเป็นเวลาประมาณ 2-3 เดือน และบริษัทยื่นราคาเหลือ 180 วัน ต้องเขียนเป็นงวดงาน งวดเงินแบ่งให้มันถูกต้อง เพราะฉะนั้นจะมีการเซ็นสัญญาภายในกรอบเวลาที่บริษัทยื่นราคาเขายื่นราคา 180 วัน ตั้งแต่วันที่เสนอซองคือวันที่ 3 พฤษภาคม 2556 คงไปถึงปลายตุลาคม – ต้นพฤศจิกายน แต่มองว่าต้องเซ็นก่อนหน้านั้นเพราะไม่อยากให้ยืดยาว หน้าที่ของผมคือทำให้อาจารย์ทำงานอย่างรอบคอบ เพราะว่าช้า เราไม่รู้ว่าเมื่อไหร่น้ำจะมาอีกและที่กำลังพูดถึงไม่ใช่แค่น้ำท่วมแต่เป็นน้ำแล้งด้วย เพราะอ่างเก็บน้ำที่เรากำลังถูกถึงน้ำท่วมก็เก็บไว้น้ำแล้งก็นำมาใช้ตรงนี้คือสิ่งที่เราต้องทำ
อาจารย์พิเศษธงทองฯ : ส่วนราชการทั้งหลายว่าต้องอยู่ในดุลยภาพระหว่างไม่ช้า แต่ทำด้วยความรอบคอบต้องให้อยู่ด้วยกันตรงนี้ แต่ทำให้ดีที่สุด สุดท้ายคือเซ็นสัญญากันหลังจากนั้นก็ปฏิบัติตามสัญญา
พิธีกร : เรียกว่าปีนี้ ปี 2556 ช่วงปลาย ๆ ปีก็จะมีการขับเคลื่อนที่หนัก
อาจารย์พิเศษธงทองฯ : ผมเห็นเป็นรูปธรรมบางอย่างพอเซ็นสัญญาแล้วมันอาจจะลงมือทำงานอย่างเป็นรูปธรรม เช่น เรื่องของคลังข้อมูลมันเป็นเรื่องานทางเทคนิค ข้อมูลคอมพิวเตอร์ซึ่งดำเนินได้เร็วกว่างานก่อสร้าง เพราะงานก่อสร้างต้องไปทำ EIA ผลกระทบสิ่งแวดล้อมต้องนำมาวิจัยส่วนคลังข้อมูลทางคอมพิวเตอร์คงไม่กระทบใครคงเดินได้เร็วกว่า ไม่ได้แปลว่าต้องรอไป 5 ปี พร้อมกัน
พิธีกร : และที่น่าจะเห็นได้ในปลาย ๆ ปีนี้คือเรื่องของโรดโชว์ตามที่รัฐมนตรีได้พูดไว้เดือนหน้าต้องโรดโชว์อย่างแน่นอนต้องลงพื้นที่ประชาชนต้องรับข้อมูลข่าวสารมากขึ้น
อาจารย์พิเศษธงทองฯ : วันนี้มีความชัดเจน
พิธีกร : อาจจะต้องสื่อสารให้ประชาชนมากขึ้นวันนี้ขอบคุณทั้ง 2 ท่าน มากแต่รัฐมนตรียังคงเป็นแขกรับเชิญในช่วงที่ต่อไปด้วยต้องขอขอบคุณท่านปลัดสำนักนายกรัฐมนตรีเป็นอย่างสูง อาจารย์พิเศษธงทอง จันทรางสุ เป็นอย่างสูงค่ะซึ่งหมวกเป็นประธานคณะกรรมการในการคัดเลือกผู้ที่เข้าประมูลโครงการด้วย ต้องขอบคุณในความชัดเจนค่ะ
ช่วงที่ 2
พิธีกร : และที่เห็นนั้นคือบรรยากาศในการประชุมผู้ว่าราชการจังหวัดทั่วประเทศพร้อมทั้งหน่วยงานที่เกี่ยวข้องให้รับทราบ นโยบายแลกเปลี่ยนความคิดเห็นรวมทั้งขับเคลื่อนโครงการดี ๆ เพื่อสังคมที่มีชื่อว่า ปฏิบัติการ “ร้อยมือสร้างเมือง” ซึ่งเป็นนโยบายใหม่ล่าสุดของรัฐบาล ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร ถามถึงรายละเอียดเพิ่มเติมรวมทั้งผู้รับชมจะมีส่วนร่วมกับโครงการนี้ เพื่อขอรับการสนับสนุนจากโครงการนี้ได้อย่างไร โดยท่านรัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี นายนิวัฒน์ธำรง บุญทรงไพศาล ซึ่งยังคงอยู่ในรายการและมีวิทยากรเพิ่มเติมอีกสองท่าน คือคุณ วิบูล สงวนพงศ์ ปลัดกระทรวงมหาดไทย และรองศาสตราจารย์ นที ขลิบทอง ผู้อำนวยการกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองแห่งชาติ ขอต้อนรับทั้งสองท่าน ท่านปลัดฯ และอาจารย์ นทีฯ สวัสดีค่ะ
พิธีกร : ต้องเรียนถาม ท่านรัฐมนตรีฯ ก่อน ดูเหมือนว่าที่ผ่านมามีโครงการต่าง ๆ มากมายในการสนับสนุนกองทุนงบประมาณต่าง ๆ ในการพัฒนาประชาชนหลายรูปแบบ ทำไมถึงต้องมี “โครงการร้อยมือสร้างเมือง” ขึ้นมาอีก
รมต.นร นิวัฒน์ธำรงฯ : เรียนว่าเป็นนโยบายหลักของนายกรัฐมนตรี ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร ในการให้ประชาชนทุกหมู่เหล่า ทุกกลุ่มชนมีความกินดีอยู่ดี ไม่ว่าจะเป็นเรื่องสาธารณสุข เรื่องการศึกษา เรื่องอาชีพ เรื่องรายได้เงินเดือน ซึ่งจะเห็นว่าแผนงานโครงการเร่งด่วนของนายกรัฐมนตรีมีมากมาย รวมทั้งชุมชนทั้งหลาย ไม่ว่าจะเป็นกองทุนหมู่บ้าน โครงการ SML ตามชุมชน ตามจังหวัดต่าง ๆ ชนบท ท่าน นายกฯ ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร ได้ไปพบปะประชาชน ซึ่งมีคนเมืองทั้งในกรุงเทพฯ และต่างจังหวัด ถามว่าเขามีความต้องการพัฒนาชุมชนแต่ไม่มีกองทุนไม่มีอะไรช่วยเหลือเลย ของบประมาณปกติก็ไม่ค่อยได้รับ ท่านก็เลยดำริว่านี้เป็นนโยบายหลักอีกอันหนึ่ง เพื่อเติมเต็มให้ช่วยเหลือพี่น้องประชาชนทุกชุมชน คราวนี้มามุ่งที่ชุมชนเมือง
พิธีกร : เติมเต็มก็ชัดเจนว่าไม่ซ้ำซ้อนใช่ไหมคะ
รมต.นย.นิวัฒน์ธำรงฯ : ครับไม่ซ้ำซ้อน
พิธีกร : ขอคำนิยามจาก อาจารย์นทีฯ หน่อยค่ะว่า คำนิยามจากชุมชนเมืองที่จะเข้ามาสู่โครงการนี้คืออะไร
รศ.นทีฯ : การมองถึงเขตถ้าเป็นไปตามกฎหมาย ได้แก่ เขตเทศบาลนคร เขตเทศบาลเมือง รวมถึงกรุงเทพมหานคร และเมืองพัทยา ซึ่งถือว่าเป็นเมืองพิเศษ นิยามตามระเบียบทางกฎหมาย เป็นความหมายของคำว่าพื้นที่เมือง
พิธีกร : เบ็ดเสร็จน่าจะมีกี่ชุมชนเมืองค่ะ
รศ.นทีฯ : มีเทศบาลทั่วประเทศประมาณ 100 กว่าแห่ง เกือบ 200 แห่ง ในพื้นที่นอกเหนือจากกลุ่มที่เป็นชุมชน กลุ่มที่เป็นหมู่บ้านจะเป็นพื้นที่ต่าง ๆ ยังไม่ถูกการรับรองเป็นชุมชน ดังนั้นเราคาดหมายว่าพื้นที่ชุมชน ต่าง ๆ เหล่านี้จะเป็นพื้นที่ ที่สามารถมารองรับกระบวนการตรงนี้ได้ทั้งหมด
พิธีกร : หลักพันชุมชนถึงไหมคะ อาจารย์
รศ.นทีฯ : เนื่องจากโครงการพัฒนาเมืองตามที่ท่านรัฐมนตรีฯ ได้พูดถึง ซึ่งพูดถึงกลุ่มพี่น้องประชาชน เพราะฉะนั้นเราไม่ได้นับเป็นตัวชุมชน ไม่ได้นับว่าชุมชนเป็นผู้ได้รับ เรานับกลุ่มประชาชนเป็นผู้ได้รับ ดังนั้นกการรวมตัวของกลุ่มประชาชนจะเป็นสิ่งที่สำคัญ กลุ่มประชาชนอาจจะรวมตัวเป็นกลุ่มใหญ่หรืออาจจะรวมตัวกันเป็นกลุ่มเล็ก แต่ต้องไม่น้อยกว่า 100 หลังคาเรือน ตรงนี้คือคำตอบว่าจะสามารถทำได้กี่โครงการในกระบวนการร่วมกันคิดร่วมกันทำ
พิธีกร : จากคำนิยามของอาจารย์ฯ หมายถึง ไม่ได้ซ้อนกับสิ่งที่เป็นชุมชนเมือง หลายคนอาจจะนึกถึงบ้านของฉันเป็นชุมชนแบบนู้นอยู่ บ้านของเธอเป็นชุมชนนั้นอยู่ จดทะเบียนหรือไม่จดก็แล้วแต่
แต่เป็นชุมชนอยู่ นี่คือสิ่งที่ไม่ใช่แต่เป็นนิยามใหม่เป็นกลุ่มประชาชนที่รวมตัวกัน 100 หลังคาเรือนขึ้นไปถือว่าอยู่ในเกณฑ์นี้หรือไม่
รศ.นทีฯ : ใช่ครับ โดยแยกเป็น 2 กลุ่ม เน้นที่กลุ่มประชาชน ถ้ากลุ่มประชาชนอยู่ในหมู่บ้านหรืออยู่ในชุมชนที่มีการจดทะเบียนในการรับรองจากหน่วยงาน เช่น ชุมชนในกรุงเทพมหานครมีการจดทะเบียนรับรองจากกรุงเทพมหานคร เราถือว่าพี่น้องประชาชนในเขต ในกลุ่มหมู่บ้านหรือหมู่บ้าน สามารถรวมตัวกันได้ 100 หลังคาเรือน มีสิทธิเสนอได้ 1 โครงการ แต่จริงแล้วพี่น้องประชาชนบางส่วนไม่ได้อยู่ในหมู่บ้าน เช่น ไม่ได้อยู่ในหมู่บ้านจัดสรร ไม่ได้อยู่ในชุมชนที่กรุงเทพมหานครรองรับ กลุ่มเหล่านี้สามารถอยู่ตามถนนตามตรอกตามซอกซอยต่าง ๆ พี่น้องประชาชนเหล่านี้ก็สามารถรวมตัวกันได้เช่นเดียวกัน ให้โอกาส 50 หลังคาเรือนขึ้นไป สามารถรวมตัวกันเสนอได้ 1 โครงการ มองว่าพี่น้องอยู่ในหมู่บ้าน อยู่ในกลุ่มหมู่บ้านเป็นระบบรองรับกระบวนการต่าง ๆ เหล่านี้ไว้ การรวมตัวน่าจะง่ายกว่า ตั้งเป้าไว้ 100 หลังคาเรือน แต่ถ้าพี่น้องประชาชนซึ่งไม่ได้เป็นระบบเป็นบ้านที่กระจายออกไป
พิธีกร : คือแยกเดี่ยวออกไปนอกหมู่บ้านนอกชุมชน สามารถรวมตัวกันได้ 50 หลังคาเรือน ทำไมต้องอยู่ติดกัน จำเป็นต้องไหมหรือว่าข้ามไปที่อื่นห่างออกไป อยู่คนละถนนกัน
รศ.นทีฯ : ในกระบวนการเปิดรับเราถือว่าถ้าเขาเสนอโครงการ เขามีสิทธิรวมตัวกันจะอยู่ติดกันหรือไม่ติดกันก็ได้ ที่สามารถรวมตัวกันได้ แต่ประเด็นคือต้องเสนอโครงการที่ตอบได้ว่าการรวมตัวกันมีผลอย่างไรต่อโครงการ ไม่ใช่อยู่คนละทิศแต่ทำโครงการขึ้นมา ถามว่าใครเป็นผู้ดูแลรักษาใครเป็นผู้จัดการ ฉะนั้นถามว่าอยู่ไกลกันได้ไหม อยู่ได้แต่ต้องอยู่ไกลกันอย่างมีเหตุผลที่จะมาทำโครงการร่วมกันได้ ซึ่งจะตอบโดยปริยายว่าควรจะอยู่ใกล้กันในระดับที่สามารถทำโครงการหรือสามารถที่จะดำเนินกิจกรรมร่วมกันได้พอสมควร รมต.นย.นิวัฒน์ธำรงฯ : แม้กระทั้งคนออฟฟิต สมมุติว่ามาอยู่ในย่านนั้นเห็นว่าคุยกันดี คิดว่าสามารถทำให้การกินดีอยู่ดีสภาพแวดล้อมดียิ่งมากขึ้น สามารถรวมตัวกัน 50 คนเป็นต้นไปรวมเป็นกลุ่มและเสนอโครงการได้เหมือนกัน ฉะนั้นแล้วมีนิยามนี้ที่ว่าชุมชนหรือกลุ่มคนที่ไม่ได้อยู่ในชุมชนที่จดทะเบียนหมายถึงกลุ่มนี้ด้วยเพื่อเปิดโอกาส
พิธีกร : เป็นรูปแบบใหม่มาก สมมุติแหล่งธุรกิจการค้าสักย่านหนึ่งมีพนักงานอยู่ในอาคารสำนักงานเห็นว่าย่านนี้ขาดแคลนสิ่งนี้ที่จะเติมเต็มชีวิตพวกเขา เพื่อให้มีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นก็รวมตัวกันได้ รมต.นย.นิวัฒน์ธำรงฯ : สามารถเสนอโครงการได้ แต่อย่าลืมว่ากลุ่มคนหรือกลุ่มหมู่บ้านต้องอยู่ในเขตเมือง ซึ่งเป็นที่ตั้งของโครงการพัฒนาเมือง ฉะนั้นกลุ่มคนที่ว่าต้องอยู่ในพื้นที่เมือง ถ้าเป็นนอกพื้นที่จะใช้ SML
พิธีกร : เรียนถามอาจารย์ นทีฯ ต่อ ท่านรัฐมนตรีพูดถึงพอดี ต้องการถามว่าเป็นเรื่องที่ต่างหรือว่าไปเติมเต็มสิ่งที่เราเคยมีกองทุนหมู่บ้าน SML ต่าง ๆ อย่างไร
รศ.นทีฯ : กองทุนหมู่บ้านคือสิ่งที่รัฐบาลมุ่งหวังการมีทุนหมุนเวียนในหมู่บ้านในชุมชน เพราะฉะนั้นกองทุนหมู่บ้านเหมือนกับสิ่งที่ทำให้เขามีแหล่งทุนประจำอยู่ต่อเนื่อง แต่สิ่งที่เป็นจุดอ่อนของกองทุนหมู่บ้านคือการลงทุนโดยส่วนรวม การแก้ปัญหาโดยส่วนรวมไม่มี กองทุนหมู่บ้านเป็นเรื่องของรายบุคคลแก้ปัญหารายบุคคล ยกเว้นมีดอกผลถึงจะทำโดยส่วนรวมได้ SML เข้าไปเติมกองทุนหมู่บ้าน เสริมกองทุนหมู่บ้านโดยมี SML เข้าไปช่วยดำเนินการ หมู่บ้านหนึ่งได้รับเงิน 1 ล้านบาท จากการกู้ยืม เพื่อไปปลูกสับปะรด SML ได้กลับมา 5 แสนบาท ไปซื้อเครื่องตรวจสับปะรดกลาง เพื่อทำให้คนปลูกสับปะรดแต่ละคนใช้เครื่องตรวจสับปะรดกลางได้ นั้นคือสิ่งที่รัฐบาลสนับสนุนให้ SML ให้เกิดขึ้น แต่สิ่งที่ท่านรัฐมนตรี ได้กรุณาพูดถึง SML ไม่สามารถเข้าได้ถึงทุกแห่ง ยกตัวอย่าง เช่น กรุงเทพมหานคร พี่น้องในกรุงเทพมหานครประมาณ 6 พันกว่าชุมชนกรุงเทพมหานครรองรับได้เพียง 2 พันชุมชน ที่มีการจดทะเบียนอยู่ในขณะนี้ ถามว่าแล้ว 4 พันชุมชนใครดูแล การจัดการใครเป็นผู้ดำเนินการ ดังนั้นการพัฒนาเมืองจึงไปเติมช่องว่างต่าง ๆ เหล่านี้ของ SML ของกองทุนหมู่บ้าน ลักษณะคล้ายกันเพียงแต่ว่าเน้นตัวโครงการที่จะเกิดขึ้นว่าโครงการที่ทำนั้นคืออะไร เป็นอย่างไร และเกิดผลอย่างไรบ้างกับโครงการ
พิธีกร : ท่านปลัดกระทรวงมหาดไทย ซึ่งดูแลเรื่องการบริหารงานราชการและนโยบายต่าง ๆ ที่เกิดขึ้น เกี่ยวเนื่องกับโครงสร้างราชการผ่านมาหลายรูปแบบ สิ่งนี้แตกต่างจากสิ่งเดิมที่มีอยู่อย่างไร และผู้ว่าราชการจังหวัดแต่ละจังหวัดที่เชิญมาประชุมร่วมกันแลกเปลี่ยนความคิดเห็น ได้สะท้อนอะไรบ้าง
นายวิบูลย์ฯ : ในส่วนของกระทรวงมหาดไทยที่เข้ามามีส่วนร่วม ได้มีส่วนในระดับคณะกรรมการกลาง ร่วมกับทางคณะที่ท่านรัฐมนตรีเป็นประธาน อีกหนึ่งส่วนคือได้รับมอบหมายให้เป็นคณะทำงานระดับจังหวัดที่กลั่นกรองโครงการต่าง ๆ รวมทั้งนำนโยบายส่งต่อ ซึ่งประกอบด้วยส่วนราชการหลายส่วน นอกจากกระทรวงมหาดไทย ยังมีสำนักนายกรัฐมนตรี กระทรวงสาธารณสุข กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษยน์ เป็นต้น ที่ลงไปดูพื้นที่ทางกระทรวงมหาดไทยได้รับความช่วยเหลือจากผู้ว่าราชการจังหวัดและส่วนราชการอื่น รวมทั้งพี่น้องประชาชนที่อยู่ในจังหวัดต่าง ๆ และ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ผู้ที่อยู่ใกล้ชิดคือผู้ที่อยู่ในพื้นที่ พื้นที่ที่ว่านี้คือพื้นที่ของเทศบาลนครและเทศบาลเมือง ที่ค่อนข้างจะเป็นชุมชนที่มีความเจริญแต่อาจจะมีความสลับซับซ้อน การดูแลพี่น้องประชาชนทำได้โดยกระทรวง ทบวง กรม โดยภาคเอกชนบางเรื่อง และทำได้โดย องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่อยู่ที่นั่น แต่เนื่องจากว่าการพัฒนาการแก้ไขปัญหา โครงการนี้ต้องการเติมเต็ม ซึ่งบางทีไม่มีงบประมาณในการดูแลพี่น้องประชาชนได้ทั้งหมด องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น อาจจะพิจารณาเรื่องที่ต้องทำก่อน งบของกระทรวง ทบวง กรม ซึ่งมีภาระอยู่หลายพื้นที่ ที่สำคัญคือจะทำอย่างไรในการสนับสนุนให้พี่น้องประชาชนมีการตัดสินใจคิดร่วมกัน และเห็นว่าตรงไหนควรพัฒนาตรงไหนควรแก้ไขแล้วเขาจะมีความภูมิใจในสิ่งที่คิดและรัฐบาลไปสนับสนุน ถ้ารัฐบาลกลางสนับสนุนก็จะดูเหมือนไกลไป ผู้ที่อยู่ในพื้นที่ส่วนใหญ่ในจังหวัดจะต้องมีผู้ว่าราชการจังหวัด ซึ่งชินอยู่แล้วเห็นอยู่แล้วว่ามีตรงไหนต้องการ จึงมีคณะทำงานในต่างจังหวัดมีผู้ว่าราชการจังหวัดเป็นประธาน มีหัวหน้าศูนย์ราชการจังหวัด 2 คน และมี นายกองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น จะเป็นใครก็ได้ที่เลือกมา เช่น จังหวัดอาจจะมีหลายเทศเมือง หลายเทศบาลนคร ให้เลือกมา 1 คน เป็นกรรมการ และมีผู้ทรงคุณวุฒิอีก 6 ท่าน รวมเป็นคณะทำงาน และมีท้องถิ่นจังหวัด ซึ่งอยู่ใกล้ชิดกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และเป็นข้าราชการที่สังกัดผู้ว่าราชการจังหวัดกระทรวงมหาดไทย สังกัดกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น เป็นเลขานุการของชุดนี้ ชุดนี้จะทำหน้าที่ ซึ่งตอนนี้ได้พูดคุยกันไปมากแล้ว พี่น้องประชาชนที่เป็นชุมชนหรือเป็นหลักที่ท่านรัฐมนตรีฯ หรือท่านอาจารย์นทีฯ พูด ซึ่งคิดโครงการมาล่วงหน้าแล้ว เพราะฟังจากการประชาสัมพันธ์ การชี้แจงทำความเข้าใจ ขณะนี้เป็น 100 กว่าโครงการ พอมาแล้วคณะทำงานชุดที่อยู่มีผู้ว่าราชการจังหวัดร่วมกันดูว่าโครงการนี้ที่จะขอรับการสนับสนุนจากรัฐบาล เป็นโครงการที่ดีไหม มีประโยชน์ไหม ก็ให้มีการกลั่นกรองและเสนอมายังคณะกรรมการที่ผมอยู่ เราช่วยกันดูทั้งหมด นอกจากนี้ยังมีคณะกลั่นกรองระดับประเทศอีก เพราะฉะนั้นทุกอย่างจะผ่านการกลั่นกรองเป็นอย่างดี มิได้ชักช้าและสามารถตอบโจทย์ได้ เมื่อรัฐบาลสนับนุนงบประมาณนี้แล้ว ชุมชนหรือคนต้นคิดก็ลงมือทำ เราจะคอยดูแลติดตามความเรียบร้อย
พิธีกร : ตอนนี้มีงบประมาณอนุมัติมาเรียบร้อยแล้ว อยู่ในช่วงขั้นตอนการประชาสัมพันธ์โครงการและกระตุ้นให้ชุมชนรวมตัวกันและคิดเพื่อตนเองและเสนอเข้ามาถูกหรือไม่ นายวิบูลย์ฯ : ตอนนี้กว่าครึ่งได้คิดกันแล้วและได้มีการเสนอเข้ามาแล้ว และขณะนี้ชุมชนอื่นหรือผู้ที่จะเสนอโครงการสามารถเสนอโครงการได้ไปที่สำนักงานท้องถิ่นจังหวัด ซึ่งอยู่ที่บริเวณศาลากลางจังหวัด ถ้ามีข้อสงสัยอะไรไม่ถามในพื้นที่ สามารถโทรมาถาม 1111 ได้ พี่น้องประชาชนสามารถถามได้ว่าโครงการนี้เป็นอย่างไรจะเสนอได้ไหม ซึ่งเรายินดีตอบคำถามให้ทั้งหมด
พิธีกร : เรามีโอกาสที่จะเล่าสู่พี่น้องประชาชนผ่านรายการนี้แล้ว เบื้องต้นที่ถืออยู่ในมือคือเอกสารแผ่นพับที่มีการกระจายไปทั่วประเทศ ได้บอกว่าประเภทโครงการที่นำเสนอ เช่น สามารถครอบคลุมเศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรม สุขอนามัย สิ่งแวดล้อม การเรียนรู้สร้างสรรค์ เสนอได้ทั้งหมดเลย และขอรับงบสนับสนุนที่เหมาะกับโครงการ โดยมีกรอบของงบประมาณอยู่ระหว่าง 5 แสนบาท ถึง 2 ล้านบาท อาจารย์นทีฯ ช่วยเสริมตรงนี้ด้วย สิ่งไหนที่เป็นเรื่องที่เด่นและน่าจะได้รับการอนุมัติมากที่สุด โครงการ 5 แสนบาท กับ 2 ล้านบาท ต้องต่างกันขนาดไหน
รศ.นทีฯ : ผมคิดว่าอยู่ที่ผลที่เกิดขึ้นจากการทำโครงการ ไม่สามารถบอได้ว่าโครงการใหญ่เงินเยอะกว่าจะดีกว่าโครงการเล็กเงินน้อย เพราะว่าขึ้นอยู่ที่สิ่งที่ทำไปแล้วเกิดอะไรขึ้นและข้อสำคัญคือ ความร่วมมือร่วมใจกันของการเสนอรับผิดชอบการดำเนินการโครงการ ฉะนั้นสิ่งที่ดูคือประโยชน์ที่เกิดขึ้นจากการทำโครงการนั้นคืออะไร คน 100 หลังคาเรือนรวมกันเสนอโครงการหนึ่ง ไม่ได้มองว่าประโยชน์จะต้องเกิดขึ้นเฉพาะคน 100 หลังคาเรือน ถามว่าประโยชน์นั้นสามารถนอกเหนือจากคน 100 หลังคาเรือนแล้วเกิดจากคนอื่นด้วยได้หรือไม่ โครงการนี้เมื่อทำขึ้นมาแล้วอยู่ยั่งยืนไหมหรืออยู่แค่ปีเดียว หลังจากที่หลังคาเรือนนี้จบไป โครงการนี้ก็จบเลยหรือว่าทำไว้เพื่อต่อยอดดำเนินการต่อเนื่อง ข้อสำคัญที่เหล่านี้เกิดความร่วมมือร่วมใจไม่ใช่เพียงแค่คน 4 - 5 คน ยืมชื่อมาใส่แล้วคนแค่
4 - 5 คนทำ แต่ทุกคนคือเจ้าของทุกคนมีความรู้สึกที่จะดูแลจัดการตรงนี้ร่วมกัน มองตรงนี้ว่านี้คือคำตอบที่โครงการน่าจะสนับสนุน ส่วนเนื้อหาสาระว่าโครงการนี้จะเป็นโครงการเพื่อคุณภาพชีวิต โครงการนี้จะดูแลเด็ก โครงการนี้จะดูแลเรื่องรายได้การท่องเที่ยวความมั่นคงปลอดภัย แต่คำตอบกลางก็คือโครงการเหล่านี้ให้อะไรกับพี่น้อง ซึ่งข้อสำคัญที่ท่านรัฐมนตรีนิวัฒน์ธำรงฯ ได้กรุณาย้ำกับพวกเราตลอดว่าสิ่งเหล่านี้คือบทเรียนที่สำคัญทำอย่างไรให้สิ่งเหล่านี้เป็นบทเรียนที่ให้ความรู้ในการเรียนรู้การพัฒนาต่อเนื่องไปข้างหน้า เรามองว่าโครงการนี้คือบทเรียนที่น่าศึกษาหาคำตอบและอาจจะเป็นแนวทางในการคิดทำอะไรต่อเนื่องไปจากการเสนอของพี่น้องประชาชนเหล่านี้ก็เป็นได้ ดังนั้นคงไม่สามารถประเมินค่าได้และไม่ได้วางน้ำหนักไม่ได้มีในใจว่าต้องเป็นโครงการนั้น ต้องเป็นอย่างนี้ อยากดูคำตอบของพี่น้องประชาชนที่จะยืนยันกับเราว่าต้องการอะไรที่แท้จริงและทำอะไรเพื่อประโยชน์ที่แท้จริง
พิธีกร : สรุปง่าย ๆ เพื่อจะสามารถนำไปปฏิบัติได้เลยคือการรวมตัวอย่างเข้มแข็ง เป็นการปฏิบัติจริง สมาชิกในกลุ่มที่บอกกี่หลังคาเรือน ถ้าเกิดแยกส่วนกันอยู่ 50 หลังคาเรือนได้ ให้ลงชื่อมา ถ้าเป็นหมู่บ้านหรือเป็นชุมชนอีกลักษณะหนึ่งคือ 100 หลังคาเรือนขึ้นไป แต่ต้องมีส่วนร่วมกันจริง ๆ ไม่ใช่ล่ารายชื่อมาขอให้ครบ ๆ ยื่นมา แต่ทำจริง ๆ เพียงไม่กี่คน อย่างนี้กรรมการตรวจสอบเห็นไหมคะ ดูละเอียดไหมคะ นอกจากนั้นคือเนื้อหาและประสิทธิผลของโครงการที่ส่งผลต่อคนมากน้อยขนาดไหน ยั่งยืนขนาดไหน นั้นคือคะแนนที่จะได้รับการประเมิน ส่วน 5 แสนบาท หรือ 2 ล้านบาท คงขึ้นอยู่กับเนื้อผ้าอย่างนี้ถูกไหม สุดท้ายท่านรัฐมนตรีฝากถึงประชาชนในเรื่องนี้หน่อย
รมต.นร นิวัฒน์ธำรงฯ : ต้องเรียนว่าโครงการนี้มีวันสิ้นสุด ฉะนั้นต้องรีบส่งโครงการมาตั้งแต่วันนี้จนถึงวันที่ 31 ตุลาคม 2556 และจะปิดรับแล้วดูโครงการที่เสนอมาเพื่อคัดเลือกว่า ข้อที่ 1 ผ่านไหม ถ้าผ่านอนุมัติจะให้ไปทำ และคัดเลือกครั้งที่ 2 ถ้าเป็นโครงการที่ดี เราจะมาทำเป็นรายการทีวี โดยบริษัท เวิร์คพอยท์ เอ็นเทอร์เทรเมนท์ จำกัด (มหาชน) ทางช่อง 9 วันเสาร์ - อาทิตย์ เวลา 20.30 – 21.30 น. เริ่ม วันที่ 6 กรกฎาคม 2556 เป็นต้นไป เพราะฉะนั้นจะมี 2 อย่างคือ 1. ท่านได้ทำโครงการ 2. ผลงานดี ๆ ถูกนำมาเสนอ เสนอแล้วยังได้รับเงินรางวัลด้วยและมีการประกวดในช่วงปลายปี รางวัลที่ 1 ได้ 2 ล้านบาท นำมาทำงานเพิ่มเติมในชุมชนได้ต่อ
พิธีกร : รางวัลนี้เพิ่มเติมจากที่สนับสนุนต่างหากไหม
รมต.นร นิวัฒน์ธำรงฯ : ครับเพิ่มเติม รางวัลที่ 2 ได้ 1 ล้านบาท รางวัลที่ 3 มี 3 รางวัล รางวัลละ 5 แสนบาท และยังมีรางวัล “ขวัญใจมหาชน” จาก SMS โหวตเข้ามา ในช่วงรายการ ใครที่ได้คะแนนมากที่สุดรับ 1 ล้านบาท เป็นรางวัลเดียว เป็นเรื่องที่ต้องการให้ประชาชนได้มีส่วนร่วมจริง ๆ ในการพัฒนาชุมชนเมือง และเป็นการรวมตัวกันในการร่วมกันคิดร่วมกันทำ และฝึกระบบประชาธิปไตยไปด้วยในตัวในเรื่องการตัดสินใจ การอยู่ร่วมกันที่ดี นี้คือเป้าหมายของเรา
พิธีกร : เห็นท่านพูดตั้งแต่ตอนต้นรายการว่าเป็นดำริท่านนายกรัฐมนตรีที่อยากจะเติมเต็ม ในสิ่งที่มีระบบการช่วยเหลือ หรือว่าดูแลประชาชนอยู่แล้ว ท่านกำชับอะไรเป็นพิเศษ หรือว่าท่านคาดหวังอะไรกับโครงการนี้บ้าง
รมต.นร. นิวัฒน์ธำรงฯ : ท่านมองว่าความทุกข์สุขของประชาชนเป็นเรื่องสำคัญ ท่านต้องการให้ประชาชนกินดีอยู่ดี มีสภาพความเป็นอยู่ที่ดี ในทุกด้าน เช่น ด้านสิ่งแวดล้อม ด้านเศรษฐกิจ สังคม สาธารณสุข สุขภาพ เป็นต้น อันนั้นเป็นเป้าหมายที่ 1 เป้าหมายที่ 2 คือการมีส่วนร่วมกับประชาชน โดยการบริหารจัดการในการรวมตัวกันที่ช่วยทำนุบำรุงชุมชนให้ยั่งยืนสร้างกันมาแล้ว ช่วยกันดูแลต่อไป อันนี้เป็น 2 เรื่องหลัก ๆ ที่ท่านนายกรัฐมนตรีมุ่งหมายที่จะให้เกิดขึ้นในสังคมไทย
พิธีกร : จากที่เห็นการออกแบบโครงการก็ทำให้เห็นในมิติว่าจะเป็นเรื่องของการพัฒนาตัวเองด้วยสิ่งที่คิดเอง และเป็นความต้องการของตัวเอง ของชุมชน วันนี้ก็ได้รับรายละเอียดเรื่องโครงการร้อยมือ สร้างเมือง ท่านผู้ชมก็ใช้เวลาในช่วงเวลาในช่วงนี้ปรึกษาหารือกัน ถ้าเกิดว่าท่านเป็นชุมชนเมือง ในนิยามที่ทางวิทยากรได้แนะนำไปลองเสนอแนวคิดต่าง ๆ เข้ามารับการพิจารณา ขอให้ยั่งยืนเป็นประโยชน์ เป็นคุณูปการแก่ถิ่นที่อยู่อาศัยของท่าน หรือถิ่นที่ทำงานของท่าน และสร้างความยั่งยืนให้คนรุ่นต่อ ๆ ไปนั้นได้ผลดีจากเรื่องที่ท่านทำด้วยก็เป็นแนวคิดที่ทางโครงการร้อยมือ สร้างเมือง พร้อมที่จะสนับสนุน วันนี้ขอขอบคุณท่านรัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี ท่านปลัดกระทรวงมหาดไทย และท่านผู้อำนวยการกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองแห่งชาติ ขอบพระคุณทั้ง 3 ท่าน วันนี้หมดเวลาของรายการรัฐบาลยิ่งลักษณ์พบประชาชนแล้ว พบกันใหม่ในสัปดาห์หน้า วันนี้ดิฉันสายสวรรค์ ขยันยิ่ง ลาไปก่อนสวัสดีค่ะ
..........................
กลุุ่มยุทธศาสตร์และแผนการประชาสัมพันธ์ สำนักโฆษก