1. ที่รัฐบาลแจ้งว่ามีการซื้อขายข้าวในรูปแบบรัฐต่อรัฐในช่วงที่ผ่านมา  ขอให้ช่วยให้รายละเอียด เพื่อให้ประชาชนได้รับทราบและขอทราบการดำเนินงานของกระทรวงพาณิชย์ในเรื่องนี้

ตอบ การซื้อขายข้าวในรูปแบบรัฐต่อรัฐที่ผ่านมา เป็นการดำเนินการภายใต้กรอบเอ็มโอยูที่รัฐบาลไทยได้จัดทำกับประเทศผู้ซื้อ ได้แก่ อินโดนีเซีย ฟิลิปปินส์ บังกลาเทศ และอยู่ระหว่างการจัดทำกับประเทศโกตดิวัวร์ ซึ่งกรอบเอ็มโอยูจะมีระยะบังคับใช้ 3-5 ปี คิดเป็นปริมาณข้าวรวม 8 ล้านตัน สอดคล้องกับที่นายกรัฐมนตรีได้ชี้แจงไปก่อนหน้านี้ ในฐานะผู้มอบนโยบายและประธานคณะกรรมการนโยบายข้าวแห่งชาติ (กขช.)

ส่วนกระทรวงพาณิชย์ก็มีหน้าที่มาปฏิบัติ โดยกรมการค้าต่างประเทศ (คต.) ที่จะเจรจาเพื่อให้เกิดการซื้อขายจริงและทำสัญญา โดยขณะนี้ได้ทำสัญญาการขายข้าวแบบจีทูจีแล้ว 7.32 ล้านตัน จำนวน 6 สัญญา โดยประเทศผู้ซื้อหลายประเทศ เช่น อินโดนีเซีย จีน โกตดิวัวร์ ฟิลิปปินส์

2. ในช่วงเดือนมกราคม 2555 จนถึงเดือนกันายน 2555 มีปริมาณการส่งออกข้าวจำนวนเท่าใด

ตอบ มีการส่งออกข้าวแล้วตั้งแต่มกราคมถึงกันยายน 2555 ปริมาณ 1.46 ล้านตัน หรือคิดเป็นสัดส่วน 20% ของปริมาณที่ได้ทำสัญญา และเตรียมส่งออกในช่วงเดือนตุลาคมถึงธันวาคม 2555 ปริมาณ 3 แสนตัน รวมถึงสิ้นปีจะส่งออกไป 1.7-1.8 ล้านตัน ส่วนที่เหลืออีก 5.56 ล้านตันนั้น จะมีการส่งมอบถึงสิ้นปี 2556

3. ประชาชนเกิดความสับสนเรื่องสัญญาซื้อขายกับเอ็มโอยู

ตอบ ขณะนี้มีการขยายความ ทำให้เกิดความสับสนระหว่างคำว่าสัญญาซื้อขายกับเอ็มโอยู ซึ่งรัฐบาลไทยมีการเจรจาขายจีทูจีกับรัฐบาลหลายประเทศมาตลอด โดยระดับนโยบายจะมีการทำเอ็มโอยูระหว่างกัน เป็นการกำหนดกรอบปริมาณและระยะเวลาโดยกว้างๆ ซึ่งนายกรัฐมนตรีไปที่ใด ก็จะไปเจรจาขายข้าวด้วย ส่วนลงลึกในรายละเอียดเป็นหน้าที่ของกระทรวงพาณิชย์จะดำเนินการเพื่อให้ได้ข้อสรุปและทำสัญญาซื้อขายจริง เมื่อตกลงราคาได้แล้ว ก็จะมีการเปิดบัญชีการเงินชำระค่าข้าว (แอลซี) ที่ตกลงกันไว้แล้ว อย่างฟิลิปปินส์ ความตกลงเอ็มโอยูไม่เกิน 1 ล้านตันต่อปี ระยะเวลาความตกลง 3 ปี ตอนนี้อยู่ระหว่างการพูดคุย และอีกสัญญาเป็นการซื้อข้าวไทย 3 แสนตัน เพื่อชดเชยให้ไทยกรณีฟิลิปปินส์ไม่ลดภาษีนำเข้าข้าวตามกรอบการค้าเสรีอาเซียน (อาฟต้า) สำหรับอินโดนีเซียได้ส่งมอบไปแล้ว 3 แสนตัน และกำลังเจรจาขายเพิ่ม โดยตกลงขายไม่เกิน 1 ล้านตัน ระยะเวลาความตกลง 5 ปี (2555-2559) ส่วนบังกลาเทศ มีระยะความตกลง 2 ปี โกตดิวัวร์ กำลังเจรจากันอยู่ จำนวน 2.4 แสนตัน และยังมีสัญญากับจีนอีกจำนวนหนึ่ง

4. ประชาชนสงสัยว่าทำไมรัฐบาลถึงไม่เปิดเผยรายละเอียดในการทำสัญญา

ตอบ สาเหตุที่ไม่อาจเปิดเผยรายละเอียดสัญญา ทั้งปริมาณและราคาหรือโชว์แอลซีให้ได้ตามที่กระแส

ข่าวต้องการ เพราะจะเกิดปัญหาต่อความสัมพันธ์ระหว่างประเทศและการค้าระหว่างรัฐ ซึ่งการซื้อขายจีทูจีหรือการตกลงระหว่างรัฐต่อรัฐ ไม่ใช่แค่ไทยเท่านั้นที่ทำ ประเทศอื่นก็ต้องการทำ ทุกประเทศจับตามองไทย หากเปิดเผยก็จะรู้ความเคลื่อนไหว เพื่อใช้ในการเจรจาของเขา และจะกระทบต่อไทยในการเจรจากับประเทศอื่นๆ

การเจรจาขายข้าวให้ฟิลิปปินส์และอินโดนีเซีย ก็ทำมานานแล้ว การเปิดเผยข้อมูลรายละเอียดการซื้อขายข้าว         จีทูจีจะส่งผลกระทบต่อประเทศผู้ซื้อ เนื่องจากข้าวเป็นสินค้าอ่อนไหวทางการเมืองสูงมาก ซึ่งการเจรจากับประเทศอินโดนีเซียและฟิลิปปินส์ก็เป็นการดำเนินการภายใต้กรอบเอ็มโอยู

5. รัฐบาลขายข้าวได้จริงหรือไม่จะดูได้จากอะไร

ตอบ การยืนยันว่ากระทรวงพาณิชย์ขายข้าวได้เท่าไหร่ ก็ดูจากการคืนเงินค่าข้าวที่ระบายแล้วให้

กระทรวงการคลัง ซึ่งได้คืนธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) แล้ว 4.2 หมื่นล้านบาท ในสิ้นปีนี้จะคืนได้ 8.5 หมื่นล้านบาท ก็น่าจะพิสูจน์ได้ว่าขายข้าวได้

6. มีข่าวว่า รัฐบาลสนับสนุนผู้ส่งออกข้าวบางรายในการส่งออก  ขอให้ช่วยชี้แจงในเรื่องนี้

ตอบ กรณีที่มีข่าวว่ารัฐบาลให้การสนับสนุนผู้ส่งออกข้าวบางรายในการส่งออกข้าว ซึ่งในเรื่องนี้ขอ

ชี้แจงว่าถึงแม้รัฐบาลจะดำเนินโครงการจำนำข้าวทุกเมล็ด แต่ยังมีข้าวบางส่วนที่ไม่ได้เข้าสู่โครงการรับจำนำและหมุนเวียนอยู่ในตลาด ซึ่งผู้ส่งออกหรือผู้ค้าข้าวก็สามารถทำธุรกิจซื้อขายข้าวได้ตามปกติ  ยิ่งกว่านั้น รัฐบาลยังเปิดโอกาสให้ผู้ส่งออกผู้ซื้อข้าว โรงสี โรงงานแปรรูปต่างๆ ที่ใช้ข้าวเป็นวัตถุดิบสามารถเข้าร่วมในการเสนอราคาซื้อในทุกครั้งที่มีการระบาย ส่วนการส่งออกที่อาจจะเพิ่มขึ้นหรือลดลงของผู้ส่งออกนั้น เป็นความสามารถของแต่ละบริษัทที่จะแข่งขันกันในตลาดการค้า ซึ่งเป็นปกติของการดำเนินธุรกิจ

*******************************

กลุ่มยุทธศาสตร์และแผนการประชาสัมพันธ์

สำนักโฆษก

12 ตุลาคม 2555