| ครม.คณะที่ |
ครม.คณะที่ 11 นรม.ดำรงตำแหน่งวันที่ 1 สิงหาคม 2487 โดยมติสภาผู้แทนราษฎร นรม.พ้นจากตำแหน่งวันที่ 31 สิงหาคม 2488 โดยลาออก เพื่อให้ผู้เหมาะมาแทนหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 วันแถลงนโยบาย 3 สิงหาคม 2487 ครม.คณะที่ 14 นรม.ดำรงตำแหน่งวันที่ 31 มกราคม 2489 โดยมติสภาผู้แทนราษฎร นรม.พ้นจากตำแหน่งวันที่ 24 มีนาคม 2489 โดยลาออก เพราะแพ้มติสภาที่เสนอพ.ร.บ.ที่รัฐบาลรับไม่ได้ วันแถลงนโยบาย 7 กุมภาพันธ์ 2489 ครม.คณะที่ 19 นรม.ดำรงตำแหน่งวันที่ 10 พฤศจิกายน 2490 โดยมติคณะอภิรัฐมนตรี นรม.พ้นจากตำแหน่งวันที่ 21 กุมภาพันธ์ 2491 โดยมีการเลือกตั้งทั่วไป วันแถลงนโยบาย 27 พฤศจิกายน 2490 ครม.คณะที่ 20 นรม.ดำรงตำแหน่งวันที่ 21 กุมภาพันธ์ 2491 โดยมติสภาผู้แทนราษฎร นรม.พ้นจากตำแหน่งวันที่ 8 เมษายน 2491 โดย ลาออก โดยถูกคณะรัฐประหาร (8 พ.ย.2490) บังคับให้ลาออก วันแถลงนโยบาย 1 มีนาคม 2491 |
| ประวัติ | เกิดเมื่อวันที่ 17 พฤษภาคม 2445 ณ เมืองพระตะบอง ประเทศเขมร (ขณะนั้นเป็นจังหวัดหนึ่งในมณฑลบูรพาของไทย) เป็นบุตรของเจ้าพระยาอภัยภูเบศร์ (ชุ่ม อภัยวงศ์) ผู้สำเร็จราชการจังหวัดพระตะบอง กับคุณหญิงรอด สมรสกับคุณหญิงเลขา อภัยวงศ์ ถึงแก่อสัญกรรมเมื่อวันที่ 15 มีนาคม 2511 รวมอายุได้ 66 ปี |
| การศึกษา | เริ่มศึกษาหนังสือกับขุนอุทัยราชภักดี โรงเรียนเทพศิรินทร์ โรงเรียนอัสสัมชัญ ศึกษาต่อวิชาวิศวกรรมโยธาที่เอกอล ซังตรัล เดอ ลียอง ประเทศฝรั่งเศส |
| ระยะเวลาดำรงตำแหน่ง | 1. รัฐบาลที่ 11 1 สิงหาคม 2487 - 31 สิงหาคม 2488 2. รัฐบาลที่ 14 31 มกราคม 2489 - 24 มีนาคม 2489 3. รัฐบาลที่ 19 10 พฤศจิกายน 2490 - 6 กุมภาพันธ์ 2491 4. รัฐบาลที่ 20 21 กุมภาพันธ์ 2491 - 8 เมษายน 2491 |
| ประวัติการทำงาน | รับราชการเป็นนายช่างผู้ช่วยโท แผนกกองช่างโทรเลข กรมไปรษณีย์โทรเลข จนได้ดำรงตำแหน่งอธิบดีกรมไปรษณีย์โทรเลข พ.ศ. 2484 ได้รับพระราชทานยศพันตรี และได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์เป็นหลวงโกวิทอภัยวงศ์ แต่ได้ลาออกจากบรรดาศักดิ์เมื่อวันที่ 4 ธันวาคม 2484 |
| บทบาททางการเมือง |
พ.ศ. 2487 ดำรงตำแหน่งรัฐมนตรี ในรัฐบาลของพระยาพหลพลพยุหเสนา และจอมพลแปลก พิบูลสงคราม วัน ที่ 1 สิงหาคม 2487 เข้ารับตำแหน่งนายกรัฐมนตรีและลาออก หลังจากที่สภาผู้แทนราษฎร ไม่ผ่านร่างพระราชบัญญัติกำหนดระเบียบบริหารนครบาลเพชรบูรณ์ และพระราชกำหนด จัดสร้างพุทธมณฑลของรัฐบาลจอมพล แปลก พิบูลสงคราม พ.ศ. 2489 ร่วมจัดตั้งพรรคประชาธิปัตย์ และดำรงตำแหน่งหัวหน้าพรรคคนแรก วันที่ 6 มกราคม 2489 ได้เข้าดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีอีกครั้งหนึ่ง เมื่อพรรคประชาธิปัตย์ได้รับเสียงข้างมากในสภา พ.ศ. 2491 คณะนายทหารบังคับให้ลาออกจากตำแหน่งนายกรัฐมนตรี เพื่อให้ จอมพล แปลก พิบูลสงคราม เข้ามาดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี |
| ผลงานที่สำคัญ | - การประกาศสันติภาพ โดยก่อนหน้านั้นรัฐบาลชุดก่อนมีความจำเป็นต้องประกาศสงคราม กับสหรัฐอเมริกาและอังกฤษ ครั้นเมื่อท่านดำรงตำแหน่งก็ได้ประกาศให้การประกาศสงครามดังกล่าวเป็นโมฆะไม่ผูกพันประชาชนชาวไทย ทำให้สัมพันธภาพของประเทศไทย กับเหล่าพันธมิตรดีขึ้น |
นายกรัฐมนตรีคนที่ 4 พันตรี ควง อภัยวงศ์
