นายแพทย์ประดิษฐ สินธวณรงค์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข กราบทูลรายงานว่า องค์การอนามัยโลกได้กำหนดให้วันที่ 31 พฤษภาคมทุกปี เป็นวันงดสูบบุหรี่โลก และขอความร่วมมือ 194 ประเทศสมาชิกทั่วโลก จัดกิจกรรมรณรงค์ส่งเสริมให้ประชาชนลด ละ เลิกสูบบุหรี่ ให้ความรู้ประชาชนถึงอันตรายและพิษภัยของบุหรี่ ซึ่งเป็นสาเหตุของการเสียชีวิตและการเกิดโรคร้ายต่างๆ อันดับต้นๆ ที่สามารถป้องกันได้ โดยในปีนี้กำหนดประเด็นรณรงค์พร้อมกันทั่วโลกว่า “ไม่ใช้ ไม่รับ ไม่สนับสนุนโฆษณายาสูบร้าย ทำลายชีวิต” (Ban Tobacco Advertising, Promotion and Sponsorship) เพื่อให้ประชาชนรู้เท่าทันกลยุทธ์การตลาดรูปแบบต่างๆ รวมทั้งสร้างกระแส ปลุกจิตสำนึกไม่สนับสนุนกลยุทธ์การตลาดของอุตสาหกรรมยาสูบ ป้องกันการตกเป็นเหยื่อของการเสพติดบุหรี่
องค์การอนามัยโลกคาดว่าในศตวรรษ 21 นี้ ยอดผู้เสียชีวิตจากโรคที่เกิดจากการสูบบุหรี่อาจพุ่งขึ้นถึง 1,000 ล้านคน สำหรับประเทศไทย ล่าสุดนี้มีผู้เสียชีวิตจากการสูบบุหรี่ปีละไม่น้อยกว่า 48,000 คน โดยโรคที่พบอันดับ 1 คือโรคถุงลมปอดโป่งพอง รองลงมาคือ มะเร็งปอด และโรคหัวใจและหลอดเลือด ผลสำรวจของสำนักงานสถิติแห่งชาติล่าสุดในปี 2554 พบว่าคนไทยอายุ 15 ปีขึ้นไปสูบบุหรี่ 11.5 ล้านคน ในจำนวนนี้เป็นผู้สูบบุหรี่เป็นประจำเกือบ 10 ล้านคน ผู้ชายสูบบุหรี่มากกว่าผู้หญิง 20 เท่าตัว และจำนวนเฉลี่ยการสูบต่อวันเพิ่มขึ้นจาก 10.3 มวนในปี 2550 เป็น 10.8 มวนในปี 2554 โดยกลุ่มอายุ 25 – 29 ปี สูบบุหรี่ต่อวันมากที่สุดคือ 11.2 มวนต่อวัน
ประเทศไทยได้ดำเนินการควบคุมยาสูบอย่างจริงจังและต่อเนื่อง โดยแผนการควบคุมยาสูบแห่งชาติใน ปี 2555-2557 มุ่งเน้นยุทธศาสตร์ 3 ลด 3 เพิ่ม โดย 3 ลดประกอบด้วย 1.ลดนักสูบหน้าใหม่อายุ 15-24 ปี และ 19-24 ปีทั้งชายและหญิง 2.ลดนักสูบรายเก่าในเขตชนบท โดยเฉพาะผู้สูบยาเส้น 3.ลดควันบุหรี่มือสองในที่ทำงาน ที่สาธารณะ และที่บ้าน ส่วน 3 เพิ่มได้แก่ 1.เพิ่มกลไกการป้องกันอุตสาหกรรมยาสูบแทรกแซงนโยบายควบคุมยาสูบของรัฐ 2.เพิ่มผู้ขับเคลื่อนการควบคุมยาสูบในระดับพื้นที่ จังหวัด และท้องถิ่น และ 3. เพิ่มนวตกรรมการควบคุมยาสูบ นอกจากนี้ ศูนย์บริการเลิกบุหรี่ทางโทรศัพท์แห่งชาติหมายเลข 1600 ได้เพิ่มการเข้าถึงบริการช่วยเลิกบุหรี่ซึ่งมี 27 คู่สาย โดยตลอดปี 2555 มีผู้ใช้บริการ 103,653 ครั้ง ในปี 2556 ตั้งแต่เดือนมกราคม-เมษายน มีผู้ใช้บริการรวม 56,418 ครั้ง เฉลี่ยชั่วโมงละ 20 สาย ผู้ใช้บริการส่วนใหญ่เป็นผู้สูบที่อยากเลิกสูบ
อนึ่ง ในการนี้พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าโสมสวลี พระวรราชาทินัดดามาตุ ได้ประทานรางวัลขององค์การอนามัยระดับโลก ประจำปี 2556 ให้แก่นายแพทย์ประดิษฐ สินธวณรงค์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข ซึ่งเป็นรางวัลพิเศษจากผู้อำนวยการองค์การอนามัยโลก (WHO Director-General Special Recognition Award) ที่มอบให้ผู้มีผลงานดีเด่นในการสนับสนุนการควบคุมยาสูบระดับโลก ในปีนี้ทั่วโลกมีผู้ได้รับรางวัลดังกล่าวเพียง 2 รายคือ จากประเทศไทยและประเทศคองโก และประทานโล่ประกาศเกียรติคุณให้ผู้ที่ทำคุณประโยชน์ในการสนับสนุนการควบคุมการบริโภคยาสูบประจำปี 2556 จำนวน 29 รายด้วย
ทั้งนี้ นายแพทย์ประดิษฐ สินธวณรงค์ เป็นผู้ที่มีบทบาทสำคัญในการควบคุมยาสูบในประเทศไทย มีประสบการณ์ในการดำเนินการด้านการสาธารณสุขอย่างยาวนาน โดยเฉพาะการป้องกันและการควบคุมการบริโภคยาสูบ รวมทั้งการรักษาผู้สูบบุหรี่ เคยเป็นนักวิจัยด้านจิตเวชที่ศูนย์วิจัยผู้ติดสุราและสารเสพติด ของโรงเรียนแพทย์ประเทศสหรัฐอเมริกา รวมถึงสนับสนุนแผนยุทธศาสตร์การควบคุมยาสูบแห่งชาติ ที่เป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนการดำเนินการควบคุมการบริโภคยาสูบในทุกภาคส่วน โดยได้สนับสนุนการยกร่างกฎหมายคือพระราชบัญญัติควบคุมการบริโภคยาสูบฉบับใหม่ เพื่อให้สามารถควบคุมการบริโภคยาสูบในประเด็นต่างๆ มีประสิทธิภาพมากขึ้น รวมทั้งผลักดันการออกประกาศกระทรวงสาธารณสุข เปลี่ยนภาพคำเตือนบนซองบุหรี่ เพื่อกระตุ้นเตือนให้ประชาชนตระหนักและรับรู้ถึงผลกระทบของการบริโภคยาสูบต่อสุขภาพ โดยเพิ่มขนาดภาพคำเตือนบนซองบุหรี่ใหญ่กว่าเดิม จากที่ใช้พื้นที่ไม่น้อยกว่าร้อยละ 55 เป็นไม่น้อยกว่าร้อยละ 85 ของพื้นที่ จำนวน 10 ภาพ ซึ่งจะมีผลบังคับใช้วันที่ 2 ตุลาคม 2556 ทำให้ประเทศไทยมีภาพคำเตือนบนซองบุหรี่ขนาดใหญ่ที่สุดในโลก ซึ่งผลวิจัยพบว่าภาพพิมพ์และข้อความคำเตือนพิษภัยที่ข้างซองบุหรี่ มีผลต่อทัศนคติของผู้สูบ โดยร้อยละ 71 หวนนึกถึงอันตรายของบุหรี่ต่อสุขภาพ ร้อยละ 62 นึกถึงการเลิกบุหรี่ และร้อยละ 80 เกิดแรงผลักดันพยายามเลิกสูบบุหรี่มากขึ้น
สำหรับการจัดงานรณรงค์วันงดสูบบุหรี่ประจำปี 2556 นี้กระทรวงสาธารณสุขได้ร่วมกับหน่วยงานทั้งภาครัฐและเอกชนรวม 19 หน่วยงาน จัดบู๊ธรณรงค์ 20 บู๊ธ เพื่อเผยแพร่ข้อมูลความรู้แก่ประชาชน พร้อมเตือนพิษภัย ผลกระทบการสูบบุหรี่และอันตรายควันบุหรี่มือสอง การสร้างค่านิยมใหม่แก่เด็กและเยาวชนไม่ให้ตกเป็นทาสของบุหรี่ รวมทั้งกระตุ้นเตือนให้ประชาชนรู้เท่าทันกลยุทธ์ของอุตสาหกรรมยาสูบ และร่วมมือกันเฝ้าระวัง การสื่อสารทางการตลาดของอุตสาหกรรมยาสูบหรือบริษัทบุหรี่ต่างๆ ในประเทศไทย เพื่อลดปัญหาและผลกระทบจากบุหรี่ และมีการเผยแพร่การนวดฝ่าเท้า เพื่อลดละเลิกบุหรี่ด้วยตนเองโดยวิธีธรรมชาติ ของชมรมพัฒนาสุขภาพชุมชนเพื่อสังคมไทยปลอดบุหรี่ด้วย
********************************* 31 พฤษภาคม 2556