www.thaigov.go.th

เมื่อปี พ.ศ. 2409 พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงคำนวณและพยากรณ์ว่า ปีมะโรง พ.ศ. 2411 วันอังคาร ขึ้น 1 ค่ำ เดือน 10 ตรงกับวันที่ 18 สิงหาคม พ.ศ. 2411 จะเกิดปรากฏการณ์สุริยุปราคามืดหมดดวง จะเห็นได้ชัดที่ตำบลหว้ากอ จังหวัดประจวบคีรีขันธ์  ซึ่งทรงพยากรณ์ล่วงหน้าถึง 2 ปี โดยไม่มีหลักฐานการคำนวณจากประเทศตะวันตก และเมื่อวันที่ 18 สิงหาคม พ.ศ. 2411 อันเป็นวันสำคัญในประวัติศาสตร์ดาราศาสตร์ไทย พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ตลอดจนบรรดาผู้มาเข้าเฝ้าทั้งชาวไทยและชาวต่างประเทศ ต่างเฝ้ารอคำพยากรณ์จากการคำนวณทางดาราศาสตร์ ในตอนแรกไม่มีผู้ใดแลเห็นสุริยุปราคาตอนเริ่มจับ พระองค์ทรงพยากรณ์ไว้ว่า คลาสเริ่มจับเวลา 10.04 น. รอจนถึง 10.16 น. คลาสเริ่มจับมากขึ้นทุกที ท้องฟ้าที่สว่างเริ่มมืดสลัวลง จนถึงเวลา 11.20 น. ท้องฟ้ามืดลงจนมองเห็นดวงดาว  คลาสจับเต็มดวงเมื่อเวลา 11.36 น. 20 วินาที กินเวลานานถึง 6 นาที 45 วินาที ท้องฟ้ามืดจนเป็นเวลากลางคืน นับเป็นสุริยุปราคาเต็มดวงตรงตามเวลาที่พระองค์ทรงคำนวณพยากรณ์ไว้ทุกประการ

พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงนำประเทศไทยเข้าสู่ยุคของวิทยาศาสตร์มาแต่บัดนั้น การเสด็จพระราชดำเนินเพื่อพิสูจน์การเกิดสุริยุปราคาเต็มดวงครั้งนั้น ถือเป็นการวิจัยทางวิทยาศาสตร์ครั้งยิ่งใหญ่ และครั้งแรกของประวัติศาสตร์ชาติไทย โดยพระมหากษัตริย์ไทยทรงเป็นผู้คำนวณด้วยพระองค์เองต่อหน้าคณะนักดาราศาสตร์ ชาวฝรั่งเศส และแขกเมืองชาวต่างประเทศ คณะรัฐมนตรีได้มีมติเมื่อวันที่ 14  เมษายน 2525 เทิดพระเกียรติแด่พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4 เป็น “พระบิดาแห่งวิทยาศาสตร์ไทย” พร้อมทั้งกำหนดให้วันที่ 18  สิงหาคม ของทุกปี เป็น “วันวิทยาศาสตร์แห่งชาติ” เพื่อน้อมรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณ  และเทิดพระเกียรติแด่พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว

กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ได้จัดให้มีพิธีวางพานพุ่มถวายราชสักการะพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่ หัว “พระบิดาแห่งวิทยาศาสตร์ไทย” ณ บริเวณลานพระบรมราชานุสาวรีย์ฯ ซึ่งประดิษฐานเด่นเป็นศรีสง่า ถือเป็นศูนย์รวมใจของกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ตลอดจนข้าราชการและพสกนิกรทุกหมู่เหล่า ซึ่งได้พร้อมใจกันมาวางพานพุ่มถวายราชสักการะแด่พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้า เจ้าอยู่หัว ณ สถานที่แห่งนี้อยู่เป็นนิจ เพื่อรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณที่ทรงมีต่อวงการวิทยาศาสตร์ไทยและประเทศชาติ นับอเนกประการ

นอกจากนี้ กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ได้ร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง จัดกิจกรรมเทิดพระเกียรติ และน้อมรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว โดยจัดมหกรรมวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ ประจำปี 2555 ภายใต้แนวคิด “จุดประกายความคิด พัฒนาชีวิตด้วยวิทยาศาสตร์” ระหว่างวันที่ 17–31 สิงหาคม 2555 ณ ศูนย์นิทรรศการและการประชุมไบเทค บางนา ภายในงานประกอบ ด้วยนิทรรศการเทิดพระเกียรติและแสดงพระอัจฉริยภาพ พระบิดาแห่งวิทยาศาสตร์ไทย และพระอัจฉริยภาพ พระบิดาแห่งเทคโนโลยีของไทย และ พระบิดาแห่งนวัตกรรมไทย  รวมทั้งผลงานด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีของพระบรมวงศานุวงศ์  โดยเฉพาะในปี พ.ศ. 2555 ซึ่งเป็นวโรกาสเฉลิมฉลองครบ 80 พรรษา ของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์พระบรมราชินีนาถ และครบ 60 พรรษา ของสมเด็จพระบรมโอรสธิราชฯ  นิทรรศการและกิจกรรมการแสดงความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีจากหน่วย งานภาครัฐและเอกชนของไทยและต่างประเทศ

ผู้เขียนข่าว  :  นายปราโมทย์  ป้องสุธาธาร

ภาพข่าว     :  นายรัฐพล  หงสไกร, นายองอาจ  ทองเปลี่ยน

เผยแพร่     :  นางสาวศิริลักษณ์ สิกขะบูรณะ