รมว.ศธ.กล่าวว่า โรงเรียนแคววัวดำ เป็นสาขาของโรงเรียนผาขวางวิทยา ตั้งอยู่ที่ตำบลแม่ยาวห่างไกลจากโรงเรียนแม่และโรงเรียนใกล้เคียง จัดการเรียนการสอนระดับประถมศึกษาปีที่ 1-6 มีนักเรียนทั้งหมด 39 คน เป็นชาวเขาเผ่าลาหู่ อาข่า และกะเหรี่ยงจากบ้านแคววัวดำ บ้านผามูบ บ้านแก่งหลวง และบ้านจะเด้อ ซึ่งหมู่บ้านที่ไกลที่สุดอยู่ห่างจากโรงเรียน 3 กิโลเมตร นักเรียนส่วนใหญ่เดินทางมาเรียนโดยข้ามสะพานอาแหล่จะ ซึ่งเป็นสะพานข้ามแม่น้ำกก สร้างโดยเงินบริจาคของสถานเอกอัครราชทูตญี่ปุ่นประจำประเทศไทย
โรงเรียนดังกล่าวมีครูจำนวน 3 คน โดยครู 1 คนสอน 2 ชั้นเรียน ซึ่งถือว่าจำนวนของนักเรียนมีพอสมควร ไม่ได้น้อยจนกระทั่งเหลือห้องละ 2-3 คน จึงต้องการมาพูดคุยเพื่อพัฒนาครู เพราะครูที่มีอยู่ จบไม่ตรงกับวิชาที่สอน โดยครูสอนชั้น ป.1-2 จบประวัติศาสตร์ ครูสอนชั้น ป.3-4 และเด็กพิเศษจบบัญชี และครูสอนชั้น ป.5-6 จบบริหารจัดการ แนวทางในการพัฒนาโรงเรียนในระยะเร่งด่วนมี 2 ทาง คือ 1) ใช้ระบบการศึกษาทางไกลทั้ง OBCE Channel และการจัดการเรียนการสอนทางไกลผ่านดาวเทียมโรงเรียนไกลกังวล ซึ่งมีปัญหาเรื่องสัญญาณจึงต้องแก้ไขต่อไป 2) การส่งครูโรงเรียนแม่มาช่วยสอนเสริมในบางวิชา นอกจากนี้ โรงเรียนแห่งนี้ได้รับความร่วมมือจากผู้ปกครองและชุมชน มาช่วยสอนในเรื่องภูมิปัญญาชาวบ้านและภูมิปัญญาท้องถิ่น เช่น ทอผ้า จักรสาน เย็บเสื้อผ้า ซึ่งเป็นประโยชน์แก่เด็กในพื้นที่มาก ในการนำความรู้และทักษะไปหาเลี้ยงตัวเอง ส่วนเด็กบางส่วนที่อาจจะออกไปประกอบอาชีพนอกพื้นที่ ก็เป็นหน้าที่ของ ศธ.ที่จะต้องพัฒนาพื้นฐานทางการศึกษาให้กับเด็กต่อไป
สำหรับข้อมูลจำนวนโรงเรียนขนาดเล็กทั้งหมด ขณะนี้ สพฐ.ยังไม่ได้ส่งข้อมูลมาให้ แต่สิ่งที่ต้องการเห็นคือ แต่ละโรงเรียนมีจำนวนนักเรียน จำนวนครูจริงเท่าไร เราก็จะเห็นปัญหาว่าครูที่สอนอยู่ในแต่ละโรงเรียนมีจำนวนเท่าไร แล้วจะหาครูมาเพิ่มให้กับโรงเรียนที่มีความจำเป็นได้อย่างไร ซึ่งคงไม่สามารถเพิ่มอัตราครู เพราะการเพิ่มครูในโรงเรียนที่มีนักเรียนน้อย เราก็ต้องดึงครูจากที่อื่นมา อีกประการคือการจำกัดอัตรากำลังคนภาครัฐซึ่งได้ดำเนินการมากว่า 10 ปีแล้ว
นอก จากนี้ ข้อมูลดังกล่าวได้สะท้อนให้เห็นถึงแนวทางการจัดการเรียนการสอนและการพัฒนา โรงเรียนขนาดเล็กว่าจะต้องพิจารณาเป็นรายโรงเรียน เพราะแต่ละโรงเรียนมีบริบทที่แตกต่างกัน บางโรงเรียนอยู่ห่างไกลมาก ต้องใช้การจัดการเรียนการสอนทางไกลผ่านดาวเทียม บางโรงเรียนมีทางเลือกอื่น เช่น จัดการเรียนการสอนร่วมกัน ซึ่งเป็นแนวทางที่ดำเนินการมาแล้วได้ผล จึงต้องดำเนินการต่อไป รวมทั้งต้องนำเรื่องของระยะทางและความเห็นของผู้ปกครอง นักเรียน และชุมชนมาร่วมพิจารณาด้วย สำหรับการศึกษาทางเลือกนั้น หากชุมชนสามารถจัดการได้ดี มีจำนวนนักเรียนพอสมควร ก็สามารถทำได้
สำหรับการควบรวมโรงเรียนนั้น สพฐ.ได้ดำเนินการมาอย่างต่อเนื่องตั้งแต่ปี 2546 เพราะเป็นวิธีการหนึ่งที่ช่วยจัดการศึกษาให้ดีขึ้น แต่นโยบายของ ศธ. ไม่ได้มีเป้าหมายที่จะยุบโรงเรียนเพียงอย่างเดียว แต่เป้าหมายหลักคือการพัฒนาคุณภาพการศึกษาของโรงเรียนขนาดเล็ก การควบรวม เพื่อจัดการเรียนการสอนร่วมกัน จึงเป็นทางเลือกหนึ่งที่นำมาพิจารณาโดยทุกฝ่ายมีความเห็นพ้องกัน ในส่วนของหลายแห่งเมื่อควบรวมแล้ว พบว่าผลการเรียนดีขึ้น ครู นักเรียน และผู้ปกครองมีความพึงพอใจ เชื่อว่าผู้ปกครองทุกคนก็ไม่ได้ต้องการให้บุตรหลานไปเรียนเพียงอย่างเดียว แต่ต้องการให้ไปเรียนในโรงเรียนที่มีคุณภาพ ซึ่งตรงกับสิ่งที่เราตั้งเป้าหมายไว้เช่นกัน
ภาพ นวรัตน์ รามสูต
สำหรับงบประมาณปี 2557 ของ ศธ. ขณะนี้อยู่ในชั้นของคณะกรรมาธิการ ซึ่งกรรมาธิการมีสิทธิ์ตัดงบประมาณ แต่ไม่มีสิทธิ์เพิ่ม จำนวนและรายละเอียดต่างๆ จึงมีการตรวจสอบอย่างละเอียด รวมทั้งวัสดุครุภัณฑ์ต่างๆ ก็จะมีราคากลาง เช่น คอมพิวเตอร์ ทุกกระทรวงที่เสนอซื้อคอมพิวเตอร์ ก็จะมีราคากลางเดียวกัน แต่การจัดซื้อจะขึ้นอยู่กับราคาการเปิดประมูล เช่น ราคากลาง 10,000 บาท อาจจะเปิดประมูลได้ในราคา 9,000 บาท หรือ 8,900 บาท ซึ่งก็แล้วแต่การเปิดประมูล เช่นเดียวกับรถยนต์หรือรถตู้จะมีราคากลางของรถยนต์และรถตู้แต่ละประเภท โดยกรรมาธิการจะเป็นผู้กำหนด และเป็นแนวทางเดียวกันสำหรับรถตู้ของทุกกระทรวง เมื่อกำหนดราคากลางแล้ว ราคาที่ซื้อได้ก็ขึ้นอยู่กับการประมูล เช่น ซื้อ 1 คัน อาจจะได้ในราคา 1 ล้านบาท แต่หากซื้อครั้งละ 50 คัน อาจจะได้ในราคา 970,000 บาท และขึ้นอยู่กับการประมูลแต่ละครั้งด้วย ทั้งนี้ย้ำว่าการประมูลของ ศธ.จะต้องดำเนินการโดยเปิดเผยและโปร่งใส
นวรัตน์ รามสูต
บัลลังก์ โรหิตเสถียร
สรุป/รายงาน
3/6/2556